Sinus-liftinq

Bəzən implant qoyulmazdan əvvəl həkim yuxarı çənədə sümük toxumasının qeyri-kafi olması ilə qarşılaşır — xüsusilə çeynəmə dişləri nahiyəsində. Sümük dişlər çıxarıldıqdan sonra, anatomik xüsusiyyətlər səbəbindən və ya sadəcə bu sahədə uzun müddət yük olmadığı üçün nazikləşə bilər. Nəticədə o, həcmcə kiçilməyə başlayır — bu, atrofiya adlanan təbii prosesdir.

Sümüyün itirilmiş qalınlığını bərpa etmək və implant üçün etibarlı «meydança» hazırlamaq üçün xüsusi əməliyyat aparılır: həkim haymor cibinin — yuxarı dişlərin köklərinin üstündə yerləşən hava boşluğunun dibini qaldırır. Boşalmış sahə sümük əvəzedici materialla doldurulur; o, tamamilə süni və ya pasiyentin öz sümük toxuması əsasında ola bilər. Zamanla bu material çənəyə inteqrasiya olunur və tam dəyərli sümük formalaşır.

Bəzən əməliyyat implantasiyadan bir neçə ay əvvəl aparılır ki, sümük formalaşmağa macal tapsın; ilkin həcm kifayətdirsə, sinus-liftinq implantın qoyulma günü edilir. Qərarı həkim müayinə və tədqiqat məlumatlarını qiymətləndirdikdən sonra verir.

Əməliyyat yalnız onsuz implantın qoyulmasının təhlükəli və ya mümkünsüz olduğu hallarda aparılır. Əsas səbəb — yuxarı çənədə, xüsusilə yan (çeynəmə) şöbələrdə sümük həcminin qeyri-kafi olmasıdır. Sümük çox azdırsa, implantasiyanı hazırlıqsız aparmaq olmaz: konstruksiyanın bərkiməməsi, yerini dəyişməsi və ya haymor cibinin zədələnməsi ehtimalı yüksəkdir.

1. Sümük toxumasının hündürlüyü kritik dərəcədə azdır — bu halda əməliyyat demək olar ki, həmişə mütləqdir.
2. Yuxarı çənədə dişlərin uzun müddət olmaması — yük olmayan sahədə sümük kiçilə bilər.
3. Anatomik xüsusiyyətlər — bəzi insanlarda ciblər əvvəldən aşağı yerləşir.
4. Keçmişdə sümüyün quruluşuna təsir edən çənə travmaları və ya əməliyyatlar.
5. İltihabdan, məsələn, baxımsız parodontitdən sonra sümüyün tədricən dağılması.

Sümüyün orta qalınlığında implantın eyni vaxtda qoyulması mümkündür — hər şey KT və həkim konsultasiyasından sonra fərdi həll olunur.

• Çənə-üz nahiyəsinin onkopatologiyaları.
• Şəkərli diabet.
• Yuxarı çənə sümüyünün yumşaqlığı.
• QİÇS, HİV.
• Qanın laxtalanmasının pozulması.
• Kəskinləşmə mərhələsində haymorit.
• Kəskin respirator infeksiyalar.
• Köpək dişlərinin haymor ciblərinə yaxın yerləşməsi və çənə-üz nahiyəsinin inkişaf anomaliyaları.

Bu prosedur sadəcə sümük materialının əlavə edilməsi deyil — həkimdən böyük təcrübə, diqqət və dəqiqlik tələb edən zərif əməliyyatdır. Hər şey anatomik mürəkkəb zonada — haymor cibinin yanında baş verir.

Əsas vəzifə gələcəkdə implantı təhlükəsiz və etibarlı qoymaq üçün lazımi sümük həcmini yaratmaqdır:

• diş əti vasitəsilə haymor cibinə çıxış edilir;
• cibin dibi çox ehtiyatla qaldırılır;
• yaranmış sahəyə sintetik və ya donor/öz toxuması əsaslı sümük materialı qoyulur.

Plastik material tədricən tam dəyərli sümüyə çevrilir. Əməliyyat anesteziya altında keçir; sonra kiçik ödem və ya burun tutulması mümkündür, lakin əksər hallarda bərpa ağırlaşmasız keçir.

Açıq

Daha ciddi əməliyyat; sümük toxuması çox az olduqda təyin olunur. Diş ətindəki kəsik vasitəsilə həkim çənə sahəsini açır, cibin dibini ehtiyatla qaldırır və sahəni sümük materialı ilə doldurur, sonra diş əti tikilir. Materialın implantasiyaya hazır möhkəm sümüyə çevrilməsi üçün bir neçə ay lazımdır. Mürəkkəb klinik vəziyyətlərdə etibarlı yanaşmadır.

Qapalı

Sümük bir qədər çox olduqda tətbiq olunur: daha qənaətcil əməliyyat aparmaq və hətta eyni vaxtda implant qoymaq mümkündür. Çıxış ştiftin qoyulacağı həmin dəlik vasitəsilə edilir: xüsusi alətlərlə cibin dibi bir qədər qaldırılır, altına sümük materialı yeridilir və dərhal süni kök qoyulur — hamısı bir gəlişdə. Prosedur təxminən bir saat çəkir, bərpa adətən açıq yanaşmadan tez keçir.

• Autotransplantat — pasiyentin öz sümüyü: kiçik sümük parçası götürülür, xırdalanır və cib qaldırıldıqdan sonra yerləşdirilir.
• Ksenotransplantat — heyvan mənşəli işlənmiş sümük materialı: yaxşı bitişmə göstəricisinə malikdir, zamanla yerində gənc sümük formalaşır, materialın özü isə sorulur.
• Sintetik mineral transplantat — kalsium fosfat əsaslı material.

Haymor cibinin selikli qişası ilə formalaşmış sümük arasında baryer kimi sorulan membranlar istifadə olunur — onlar sümük toxumasının regenerasiyası üçün lazımdır.

Hazırlıq: konsultasiya və müayinə, KT, qan analizləri, EKQ, lazım olduqda dar mütəxəssislərin konsultasiyası; həkimin təyinatı ilə dərman hazırlığı. İnfeksiya mənbələrini istisna etmək üçün əvvəlcədən ağız boşluğunun sanasiyası və iltihabi proseslərin müalicəsi aparılır. Əməliyyatdan bilavasitə əvvəl yerli anesteziya edilir.

Bərpa: ödem və narahatlıq ilk 2–3 gün, xüsusilə açıq metoddan sonra saxlana bilər; burun tutulması da mümkündür — bu, normaldır. Tövsiyələr:

• qızmamaq, hamam və saunaya getməmək;
• ağır fiziki yüklə məşğul olmamaq;
• burnu kəskin silməmək və ağzı bağlı asqırmamaq;
• çox isti qida və içki qəbul etməmək;
• bütün nəzarət müayinələrinə gəlmək.

Açıq sinus-liftinqdən sonra implant adətən sümük tam formalaşdıqdan bir neçə ay sonra qoyulur; qapalı metodda o artıq qoyulub — yalnız bitişməsini gözləmək qalır.

• Az travmatik cərrahi müdaxilə.
• Keyfiyyətli bioloji uyğun materialların istifadəsi.
• Xidmətin ixtisaslı mütəxəssislər tərəfindən göstərilməsi.

Sinus-liftinqin qiyməti sümüyün ilkin vəziyyətindən, müalicə-diaqnostika tədbirlərindən və transplantat materialından asılıdır.

«Sinus-liftinq çoxlarının düşündüyü kimi «ekstremal» əməliyyat deyil. Müasir yanaşma və texnologiyalarla rahat və ən əsası təhlükəsiz keçir. Biz tez-tez «sümük yoxdur» qorxusu ilə illərlə implantasiyaya qərar verə bilməyən pasiyentlərlə qarşılaşırıq — və onlar sinus-liftinqdən sonra əla nəticə aldıqda həmişə təəccüblənirlər. Əsas olan təxirə salmamaq və peşəkarlara etibar etməkdir».

Cərrah, implantoloq