Hamiləliyin aparılması

Hamiləlik təsdiqləndikdən sonra mümkün qədər tez qeydiyyatdan keçmək tövsiyə olunur. Erkən müddətdə həkim hamiləliyin uşaqlıqda inkişaf etdiyini, ürək fəaliyyətini və müddətini yoxlamaq üçün USM təyin edə bilər.

Planlı müşahidə adətən aşağıdakıları əhatə edir:

• həkim qəbulları, çəki, təzyiq və ümumi vəziyyətin qiymətləndirilməsi;
• qan və sidik analizləri, lazım olduqda infeksiyalara baxış;
• ultrasəs müayinələri və skrininq testləri;
• qidalanma, fiziki fəallıq və gigiyena üzrə məsləhətlər;
• hər qəbulda şikayətlərin müzakirəsi.

Qəbulların tezliyi hamiləliyin müddətindən və gedişindən asılıdır. Sağlam gedişli hamiləlikdə də vitamin və dərmanları öz başınıza qəbul etməyin, bu məsələni həkimlə razılaşdırın. Hər hansı narahatlıq yaranarsa, planlı qəbulu gözləməyə bilməzsiniz.

Hamiləliyin ilk qəbuluna əvvəlki xəstəliklər, əməliyyatlar, qəbul etdiyiniz dərmanlar və əvvəlki hamiləliklər barədə məlumatı hazırlayın. Bu, müşahidə planını düzgün qurmağa kömək edir. Şübhəniz olduqda sual verməkdən çəkinməyin.

Hamiləlik üç trimestrə bölünür və hər birində ultrasəs müayinəsinin öz məqsədi var.

• 1-ci trimestr: dölün inkişafı, müddətin dəqiqləşdirilməsi, sayı və bəzi struktur xüsusiyyətlərinin ilkin qiymətləndirilməsi.
• 2-ci trimestr: dölün orqanlarının və quruluşunun ətraflı yoxlanması, bətndaxili böyümənin və plasentanın vəziyyətinin qiymətləndirilməsi.
• 3-cü trimestr: dölün böyüməsi, mövqeyi, ana bətni mayesinin miqdarı və plasentanın vəziyyəti.

Prenatal skrininq dölün bəzi xromosom pozuntuları riskini qiymətləndirən testlər toplusudur. O diaqnoz qoymur, yalnız riskin yüksək və ya aşağı olduğunu göstərir. Nəticə yüksək risk göstərərsə, həkim əlavə müayinələri və genetik məsləhəti müzakirə edir. Skrininqdən keçmək pasiyentin könüllü qərarıdır.

Hər trimestrin müayinə vaxtı həkim tərəfindən müəyyən edilir və hamiləliyin gedişinə görə dəyişə bilər. Müayinə nəticələrini mütləq qəbulda həkimlə müzakirə edin. Nəticələr barədə narahat olduqda həkimlə danışmaq lazımdır, internetdəki məlumatlarla özünüzü yormayın. Bu yanaşma lazımsız həyəcanın qarşısını alır.

Bəzi hamiləliklər daha diqqətli müşahidə tələb edir. Klinikamızda aşağıdakı hallarda müşahidə təqdim olunur:

• Ağırlaşmış hamiləliyin aparılması: arterial təzyiq yüksəkliyi, şəkərli diabet, bətndaxili böyümənin geriliyi, çoxdöllü hamiləlik, əvvəlki ağırlaşmalar və ya xroniki xəstəliklər olduqda daha tez-tez qəbul və müayinə planlaşdırılır.
• EKM-dən sonra hamiləliyin aparılması: ekstrakorporal mayalanma ilə başlayan hamiləliyə erkən müddətdən diqqətlə yanaşılır.
• Hamiləliyin saxlanması: düşük təhlükəsi və ya əvvəlki hamiləliyin itirilməsi hallarında səbəblərin araşdırılması və lazımi müşahidə aparılır.
• Dölün kardiotokoqrafiyası (KTQ): dölün ürək fəaliyyətini və hərəkətlərə cavabını qiymətləndirir, adətən hamiləliyin gec müddətlərində təyin olunur.

Müalicə və müşahidə tədbirlərini həkim fərdi qərar verir. Doğuşa hazırlıq və doğuş planı barədə sualları da qəbulda müzakirə etmək olar.

Bu hallarda əsas məqsəd ana və dölün vəziyyətinə daha yaxından nəzarət etmək, risklər artarsa vaxtında qərar verməkdir. Lazım olduqda digər ixtisaslar üzrə həkimlərin rəyi də cəlb olunur.

Hamiləlik zamanı bəzi əlamətlər gözləməyə imkan vermir. Aşağıdakılardan biri baş verərsə, planlı qəbulu gözləmədən təcili tibbi yardıma müraciət edin və ya 103 nömrəsinə zəng edin:

• vaginadan qanaxma, xüsusilə bol və ya ağrı ilə müşayiət olunduqda;
• ana bətni mayesinin axması və ya şübhəsi;
• güclü baş ağrısı, gözlərdə bulanıqlıq, parıltı və ya görmə pisləşməsi;
• üzün, əllərin sürətlə şişməsi, kəskin qarın ağrısı;
• dölün hərəkətlərinin azalması və ya hiss olunmaması;
• yüksək hərarət, huşun itməsi, nəfəs darlığı və ya kramp kimi qarın ağrıları.

Bu əlamətlər ana və dölün sağlamlığı üçün təhlükəli ola bilən vəziyyətləri göstərə bilər. Əlamətin ciddi olub-olmadığını özünüz qiymətləndirməyə çalışmayın. Narahat olsanız, vaxt itirmədən həkimə müraciət etmək həmişə daha doğru seçimdir.

Qeyd etdiyimiz əlamətlərdən biri yaranarsa, gecə-gündüz fərq qoymayın. Şübhəli vəziyyətdə yardım axtarmaq narahatçılıq yox, düzgün qərardır.