Dəri xərçəngində əməliyyat bədxassəli dəri şişinin ətrafdakı sağlam toxuma zolağı ilə birlikdə tam kəsilib çıxarılmasıdır. Erkən mərhələdə şiş lokal qalır və onun çıxarılması xəstəliyin limfa düyünlərinə və daxili orqanlara yayılmasının qarşısını alır. Kiçik şişlər adətən yerli keyitmə ilə ambulator, iri şişlər isə ümumi anesteziya və dəri plastikası ilə çıxarılır.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 30 dəq – 2 saat
- Stasionarda
- Həmin gün evə
- Bərpa
- 1–3 həftə
- Qiymət
- 600 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- dəri şişinin eksiziyası
- bazaliomanın çıxarılması
- yastıhüceyrəli dəri xərçənginin çıxarılması
- dəri xərçənginin cərrahi müalicəsi
- dəri plastikası ilə eksiziya
- Excisio tumoris cutis
Əməliyyatın təsviri
Dəri xərçənginin ən çox rast gələn formaları bazal hüceyrəli xərçəng (bazalioma) və yastıhüceyrəli xərçəngdir. Onlar çox vaxt üz, boyun, qulaq və əl kimi günəşə açıq nahiyələrdə yaranır. Başlanğıcda proses lokal gedir, lakin irəlilədikcə atipik hüceyrələr limfa düyünlərinə və daxili orqanlara yayıla bilər.
Şişin zahiri ölçüsü xəstəliyin ağırlığını düzgün göstərmir: kiçik görünən törəmə də metastaz mənbəyi ola bilər. Ona görə əməliyyatın məqsədi şişi ətrafdakı sağlam toxuma ehtiyatı ilə tam çıxarmaqdır. Bu ehtiyatın eni şişin növündən, ölçüsündən və dərinliyindən asılıdır və adətən bir neçə millimetrdən 1–2 sm-ə qədər olur. Kənarda qalmış tək hüceyrələr yeni ocaq verə bildiyi üçün ehtiyatla çıxarılma residivin qarşısını alır.
Müdaxilənin variantları:
- Sadə eksiziya — şiş cərrahi alətlərlə və ya radiodalğa ilə kəsilir, yara tikilir;
- Dəri plastikası ilə eksiziya — geniş defekt yerli toxuma və ya dəri köçürülməsi ilə bağlanır;
- Limfodisseksiya — regionar limfa düyünlərində şiş hüceyrəsi aşkarlandıqda.
Əməliyyatın nəticəsi
Erkən mərhələdə şişin çıxarılması tam sağalmaya imkan verir; əməliyyat nə qədər tez aparılsa, proqnoz bir o qədər yaxşıdır. Histoloji müayinə şişin növünü və kəsik kənarlarının təmiz olduğunu təsdiqləyir. Kənarda şiş hüceyrəsi qalıbsa, təkrar eksiziya təklif olunur.
Limfa düyünlərinin zədələnməsi hüceyrələrin yayılmağa başladığını göstərir. Bu halda əməliyyat xəstəliyin irəliləməsini ləngidir, kimyaterapiya, şüa və immunoterapiya isə residivsiz dövrü uzadır.
Üstünlüklər
Dəri xərçənginin erkən mərhələlərində cərrahi çıxarılma çox vaxt kiçik və ambulator müdaxilədir.
-
Yerli keyitmə
Kiçik şişlər çox vaxt yerli anesteziya altında çıxarılır, ümumi narkoz lazım olmur.
-
Həmin gün evə
Kiçik əməliyyatdan sonra adətən elə həmin gün evə gedirsiniz.
-
Kənarların yoxlanılması
Çıxarılmış toxuma histoloji müayinəyə göndərilir və kəsik kənarlarının təmizliyi təsdiqlənir.
-
Plastik bağlama
Geniş çıxarılmadan sonra defekt dəri plastikası ilə bağlana bilər, bu da görünüşü yaxşılaşdırır.
Göstərişlər
Dərinin bütün bədxassəli törəmələri çıxarılmalıdır. Əməliyyat əsasən bu hallarda aparılır:
- biopsiya ilə təsdiqlənmiş bazal hüceyrəli və ya yastıhüceyrəli dəri xərçəngi;
- dəri xərçənginə şübhəli, sağalmayan yara, düyün və ya qabıqlı ləkə — diaqnostik eksiziya üçün;
- əvvəl çıxarılmış şişin yerində residiv;
- regionar limfa düyünlərinin zədələnməsi — limfodisseksiya;
- uzaq metastazlar — seçilmiş hallarda, kompleks müalicənin bir hissəsi kimi.
Müdaxilənin həcmi müayinədən və klinik vəziyyətin diqqətli təhlilindən sonra müəyyən edilir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Dəri xərçənginin yerli, səthi formalarında cərrahi kəsilməyə alternativlər var: kürtajlama və elektrokoagulyasiya, dondurma (kriodestruksiya), şişə yerli tətbiq olunan dərman kremləri, fotodinamik müalicə və şüa terapiyası. Şüa əməliyyat apara bilməyən yaşlı xəstələrdə və ya üz nahiyəsində funksiyanı saxlamaq lazım olduqda seçilir. Üz kimi həssas nahiyələrdə şişin sərhədlərini mikroskop altında qat-qat yoxlayaraq çıxaran xüsusi cərrahi texnika (mikroqrafik cərrahiyyə) tətbiq oluna bilər.
Üsulu həkim müayinədən və histoloji cavabdan sonra seçir: şişin növü, ölçüsü, dərinliyi və yeri, yaşınız, ümumi vəziyyətiniz nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Kiçik şişlər yerli keyitmə ilə çıxarıldığı üçün əks göstərişlər azdır; ümumi anesteziya tələb olunduqda onun məhdudiyyətləri də nəzərə alınır.
Mütləq əks göstərişlər
- ağır ümumi vəziyyət, ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası;
- planlaşdırılan anesteziyanın mümkün olmaması.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksiyalar, xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- əməliyyat sahəsində dəri infeksiyası və ya iltihabı;
- yerli anestetiklərə allergiya;
- keloid çapıqlara meyl, nəzarətsiz şəkərli diabet — yara pis sağala bilər.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Əməliyyat nisbətən kiçik olsa da, yerli keyitmə də müdaxilə də müəyyən risk daşıyır. Həkim onları azaltmaq üçün nahiyəni diqqətlə planlaşdırır.
- qanaxma və ya hematoma
- yara nahiyəsində infeksiya
- anestezik məhlula allergik reaksiya
- çapıq, bəzən qalınlaşmış və ya rəngi fərqli
- əməliyyat nahiyəsində keyimə və ya sinir zədəsinə görə mimikanın zəifləməsi (üzdə)
- dəri köçürülübsə, dəri parçasının tutulmaması
- qapaq, burun, dodaq və ya qulaq kimi nahiyələrdə formanın dəyişməsi
- şişin sonradan eyni yerdə təkrarlanması, xüsusən kənarları tam təmiz olmadıqda, və ya dərinin başqa yerində yeni şiş
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, diabet, qanı durulaşdıran dərmanlar, dərinin əvvəlki şüa zədəsi, bağışıqlığın zəifləməsi. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–3 gün
Dermatoskopiya, biopsiya, limfa düyünlərinin USM-i və qan analizləri lazımdır.
-
Əməliyyat 30 dəq – 2 saat
Yerli keyitmə ilə, iri şişlərdə isə ümumi anesteziya ilə aparılır.
-
Bərpa 1–3 həftə
Kiçik əməliyyatdan sonra həmin gün evə gedirsiniz, tikişlər 5–14 günə götürülür.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah sənədlərinizi öyrənir, şişi dermatoskopiya ilə qiymətləndirir və lazım olduqda əlavə müayinə təyin edir:
- şişin biopsiyası və ya sitoloji yaxma;
- regionar limfa düyünlərinin USM-i;
- iri şişlərdə — dərinliyi qiymətləndirmək üçün KT və ya MRT;
- ümumi qan analizi, qan şəkəri, koaquloqramma, infeksiyalara analizlər;
- ümumi anesteziya planlaşdırılırsa, EKQ və anestezioloq baxışı.
Yerli keyitmə ilə əməliyyatdan əvvəl yüngül səhər yeməyi etmək olar; ümumi anesteziyadan 6–8 saat əvvəl isə yemək olmaz. Qanı durulaşdıran dərmanları həkimlə razılaşdırın. Anestetiklərə allergiyanız varsa, mütləq deyin.
Əməliyyat necə aparılır
- Nişanlama. Cərrah şişin sərhədlərini və sağlam toxuma ehtiyatını dəri üzərində markerlə qeyd edir.
- Anesteziya. Kiçik şişlərdə yerli keyitmə vurulur, iri müdaxilələrdə ümumi anesteziya tətbiq olunur.
- Eksiziya. Şiş altındakı toxumalarla birlikdə cərrahi alətlə və ya radiodalğa ilə kəsilir.
- Defektin bağlanması. Yara kosmetik tikişlə tikilir; geniş defektdə yerli toxuma köçürülür və ya dəri plastikası edilir.
- Göndərmə. Çıxarılmış toxuma kənarların təmizliyini yoxlamaq üçün histoloji müayinəyə göndərilir.
Kiçik eksiziya 30–60 dəqiqə, plastika və ya limfodisseksiya isə 1–2 saat çəkir. Yerli keyitmədən sonra bir qədər müşahidə olunub evə gedirsiniz.
Stasionarda qalma
Əməliyyat adətən yerli keyitmə ilə aparılır və stasionarda qalmaq lazım gəlmir: qısa müşahidədən sonra həmin gün evə gedirsiniz. Bu zaman yara sarğı ilə örtülür, qanaxma və ağrı yoxlanılır.
Geniş və ya plastika tələb edən müdaxilələrdə, ümumi anesteziya zamanı, bir neçə saat və ya qısa müddət müşahidə lazım ola bilər. Çıxarkən sarğı qaydası, tikişlərin götürülmə vaxtı və histoloji nəticənin alınma qaydası barədə yazılı tövsiyələr verilir. Yola düşərkən yanınızda yaxın birinin olması rahat olar.
Bərpa dövrü
Kiçik əməliyyatdan sonra adətən həmin gün evə gedirsiniz. Plastika və ya limfodisseksiyadan sonra stasionarda bir neçə gün qalırsınız. Sonrakı müşahidə ambulator aparılır.
- ilk 2–3 gün sarğını islatmayın, sonra həkimin göstərdiyi kimi işləyin;
- tikişlər üzdə 5–7, gövdə və ətraflarda 10–14 gündən sonra götürülür;
- 1–2 həftə tikiş nahiyəsini gərən hərəkətlərdən, idmandan və saunadan çəkinin;
- çapığı ən azı bir il günəşdən qoruyun;
- siqareti tərgidin, rasional qidalanın.
Yadda saxla!
Dəri xərçəngi keçirmiş insanda yeni ocaq yaranma ehtimalı daha yüksəkdir. Hər ay dərinizi, xüsusən üz, qulaq, baş dərisi və əlləri yoxlayın, ildə ən azı bir dəfə dermatoloqa görünün. Günəşdən qorunmaq ən sadə və effektiv profilaktikadır.
- Yeni və ya dəyişən xal, sağalmayan yara görsəniz, vaxt itirmədən həkimə müraciət edin.
- Kəsik yerində qızartı, irin və ya yüksək hərarət olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Histoloji nəticəni həkimlə müzakirə etmədən müalicəni bitmiş saymayın.
Qiymət cədvəli
- Dəri xərçəngində əməliyyat 600 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr. Kiçik şişlər yerli keyitmə ilə çıxarılır: yalnız iynə vurulanda qısa sancı hiss edirsiniz. Böyük müdaxilələr ümumi anesteziya altında aparılır. Keyitmə keçdikdən sonra yüngül ağrı olarsa, adi ağrıkəsici kifayət edir.
Ehtiyat zolağının eni şişin növünə, ölçüsünə və dərinliyinə görə seçilir — bir neçə millimetrdən 1–2 sm-ə qədər. Bu, kənarda qala biləcək tək hüceyrələri də götürmək üçün lazımdır. Histoloji cavab kənarların təmiz olduğunu təsdiqləyir.
Hər kəsikdən sonra iz qalır, lakin cərrah onu dəri qırışları boyunca planlaşdırır və kosmetik tikiş qoyur. Bir il ərzində çapıq açılır və daha az nəzərə çarpır. Geniş defektdə plastika görünüşü xeyli yaxşılaşdırır.
Kənarlar təmiz olduqda həmin yerdə residiv nadir olur. Lakin dəridə başqa yerdə yeni şiş yarana bilər, xüsusən günəşə çox məruz qalan insanlarda. Ona görə müntəzəm dəri müayinəsi lazımdır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Effektiv kombinasiya: cərrahiyyə + hipertermokimyaterapiya
Klinikanın onkocərrah həkimləri cərrahi üsulların qarındaxili hipertermokimyaterapiya ( Xaypek (HIPEC) ) ilə birləşdirilməsindən istifadə edərək pasiyentlərin həyatını xilas…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Haypek (HIPEC)
Bəzi onkoloji xəstəliklərin nəticəsi olan peritoneal karsinomatozun müalicəsi üçün bizim Onkomərkəzimizdə qabaqcıl Haypek (HIPEC) üsulu - hipertermik intraperitoneal…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Melanoma: dərinin ən aqressiv xərçəngi və onun əsas növləri
Melanomanın ən geniş yayılmış bir neçə növü ayırd edilir: səthi, düyünlü və lentiqo-melanoma. Onların hər biri öz xüsusiyyətləri…
İstiqamət: Onkodermatologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
