Aneurysma aortae abdominalis MKB-10: I71.4, I71.3

Qarın aortasının normadan 1,5 dəfədən çox (adətən 3 sm və daha çox) davamlı yerli genişlənməsidir; partlaya bilər.

Sinonimlər: AAA, Abdominal aorta anevrizması

Qarın aortasının anevrizması diafraqmadan aşağıda, əksər hallarda böyrək arteriyalarının ayrıldığı yerdən aşağıda aorta divarının qabarmasıdır. Bu nahiyədə divar nazikləşir və elastikliyini itirir. Anevrizma uzun illər heç bir əlamət verməyə bilər və təsadüfən USM və ya KT zamanı aşkar edilir. Əsas təhlükə həyat üçün təhlükəli daxili qanaxma ilə nəticələnən partlamadır.

Səbəblər və risk amilləri

Siqaret çəkmək — dəyişdirilə bilən ən mühüm risk amili.
Kişi cinsi və 65 yaşdan yuxarı yaş.
Ateroskleroz və arterial hipertenziya.
Yaxın qohumlarda anevrizmanın olması.
Daha nadir hallarda — birləşdirici toxumanın irsi xəstəlikləri, infeksiyalar və aorta divarının iltihabı (aortit).

Simptomlar

Kiçik anevrizma adətən simptomsuz keçir. Böyüdükcə qarında döyüntü hissi, qarında, beldə və ya böyürdə küt ağrı yarana bilər. Bəzən həkim müayinə zamanı pulsasiya edən törəməni əllə hiss edir. Qarında və ya kürəkdə qəfil şiddətli ağrı laylanma və ya partlama əlaməti ola bilər.

Diaqnostika

Skrininq və izləmənin əsas üsulu qarın aortasının ultrasəs müayinəsidir. Dəqiq ölçmə və əməliyyatın planlaşdırılması üçün KT-angioqrafiya aparılır. Bir çox tövsiyələr (ESC, ESVS) 65 yaşdan yuxarı kişilərə, xüsusən siqaret çəkənlərə birdəfəlik USM skrininqini məsləhət görür.

Müalicə

Diametr kiçik olduqda müntəzəm USM ilə dinamik müşahidə, təzyiqin ciddi nəzarəti, siqaretdən imtina, həkimin təyinatı ilə statinlər və antiaqreqantlar tətbiq olunur. Diametr kişilərdə təxminən 5,5 sm-ə (qadınlarda daha tez, təxminən 5,0 sm-ə) çatdıqda, sürətli böyümə (ildə 1 sm-dən çox) və ya simptomlar olduqda əməliyyat müzakirə edilir. Açıq aorta protezləşdirilməsi və ya stent-qraftla endovaskulyar protezləşdirmə (EVAR) aparılır. Üsulun seçimi anatomiyadan və pasiyentin ümumi vəziyyətindən asılıdır.

Profilaktika

Siqaretdən imtina, arterial təzyiqə və xolesterinə nəzarət, risk qruplarında skrininq.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Qarında, beldə və ya kürəkdə qəfil kəskin ağrı, xüsusən anevrizması məlum olan şəxsdə zəiflik, solğunluq, soyuq tər, başgicəllənmə və ya huşunu itirmə ilə müşayiət olunursa, dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın. Bu, aortanın partlaması ola bilər — hər dəqiqə önəmlidir.

Üst termin: Aorta anevrizması