KT-angioqrafiya — venaya yodlu kontrast maddə yeridilməklə aparılan kompüter tomoqrafiyasıdır və arteriya və venaların üçölçülü təsvirini verir.
Sinonimlər: Kompüter tomoqrafik angioqrafiya, KTA
KT-angioqrafiya kompüter tomoqrafiyasının xüsusi növüdür: skanlama zamanı venaya yod tərkibli kontrast maddə vurulur. Kontrast damarları doldurur və tomoqraf bir neçə saniyə ərzində kəsiklər seriyası alır, onlardan arteriyaların həcmli modeli qurulur. Müayinə az invazivdir — arteriyaya kateter salınmır, dirsək venasına adi venoz giriş kifayətdir.
Göstərişlər
- ağciyər arteriyasının tromboemboliyasından şübhə — ən vacib təcili ssenarilərdən biri;
- aorta anevrizması və aortanın laylanması, əməliyyatdan əvvəl aortanın qiymətləndirilməsi;
- yuxu, böyrək, mezenterial arteriyaların və ayaq arteriyalarının stenozu;
- beyin damarlarının anevrizmaları və malformasiyaları, kəskin insultda trombektomiyanın planlaşdırılması;
- damar zədələnməsindən şübhəli travmalar.
Əks-göstərişlər
Məhdudiyyətlər əsasən kontrast və şüalanma ilə bağlıdır: əvvəllər yodlu kontrasta ağır allergik reaksiya, böyrək funksiyasının kəskin azalması, kompensasiya olunmamış tireotoksikoz, hamiləlik (yalnız həyati göstəriş olduqda). Şəkərli diabet, metformin qəbulu və böyrək xəstəliklərində riski həkim fərdi qiymətləndirir.
Hazırlıq
Adətən müayinədən 3–4 saat əvvəl yeməmək, məhdudiyyət yoxdursa su içmək tövsiyə olunur. Yumaqcıq filtrasiya sürətini hesablamaq üçün yeni kreatinin analizi lazımdır. Allergiya, böyrək və qalxanabənzər vəz xəstəlikləri, hamiləlik barədə əvvəlcədən həkimə deyin. Skan olunan nahiyədən metal əşyalar çıxarılır.
Necə aparılır
Venaya kateter qoyulur, pasiyent tomoqrafın masasına uzanır. Avtomatik injektor kontrastı vurur; bu zaman bədəndə istilik dalğası və ağızda metal dadı hiss oluna bilər — bu normaldır. Hərəkətsiz uzanmaq və göstərişlə nəfəsi saxlamaq lazımdır. Skanlama saniyələr çəkir, bütün prosedur 10–20 dəqiqədir.
Mümkün ağırlaşmalar
Müayinədən sonra kontrastın böyrəklərlə tez xaric olması üçün çox maye içmək məsləhətdir. Yüngül reaksiyalar mümkündür: ürəkbulanma, səpgi, qaşınma. Nadir hallarda kontrastla əlaqəli böyrək zədələnməsi inkişaf edir. İlk dəqiqələrdə və ya saatlarda nəfəs darlığı, üz və boğazın şişməsi, kəskin zəiflik və təzyiqin düşməsi yaranarsa, bu anafilaksiya əlamətləridir — dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Kompüter tomoqrafiya
Əlaqəli terminlər
- Kompüter tomoqrafiya
- Koronar KT-angioqrafiya
- Angioqrafiya
- MR-angioqrafiya
- Aorta anevrizması
- Ağciyər arteriyasının tromboemboliyası
- Aortanın laylanması
- Yuxu arteriyasının stenozu
