Xaya ağrısı (orxalgiya) — bir və ya hər iki xayada ağrıdır; xayanın burulması kimi təcili vəziyyətin əlaməti ola bilər.
Sinonimlər: Orxalgiya
Xaya ağrısı kəskin və qəfil, yaxud uzunmüddətli və sızıldayan ola bilər. Bəzən ağrı xaya kisəsində hiss olunur, amma başqa orqanlardan yayılır — məsələn, sidik axarında daş və ya qasıq yırtığı zamanı. Oğlan uşaqlarında və gənc kişilərdə xayada kəskin ağrı dərhal müayinə tələb edir: burulma zamanı xayanı yalnız ilk saatlarda xilas etmək mümkündür.
Mümkün səbəblər
- xayanın burulması — qəfil güclü ağrı, daha çox yeniyetmələrdə;
- uşaqlarda hidatidanın (xaya artımının) burulması;
- epididimit və orxit — xaya artımının və xayanın iltihabı, o cümlədən cinsi infeksiyalar və ya epidemik parotit fonunda;
- xaya kisəsinin travması;
- varikosele, hidrosele, xaya artımının kistası — adətən küt, dartan ağrı;
- qasıq yırtığı;
- böyrək sancısı zamanı yayılan ağrı;
- xaya şişi — daha çox ağrısız bərkimə, lakin bəzən ağırlıq və ya ağrı verir.
Nə ilə müşayiət olunur
Burulmada ağrı tez-tez ürəkbulanma və qusma ilə birləşir, xaya yuxarı çəkilmiş və eninə yerləşmiş olur. İltihab adətən tədricən inkişaf edir, xaya kisəsinin ödemi və qızarması, qızdırma, sidik ifrazı zamanı göynəmə ilə müşayiət olunur. Axşama doğru və yüklənmədən sonra sızıldayan ağrı varikosele üçün xarakterikdir.
Diaqnostika
Uroloq xaya kisəsinə baxır və əllə müayinə edir, kremaster refleksini yoxlayır. Əsas müayinə xayada qan axınını göstərən doppleroqrafiya ilə xaya kisəsinin USM-idir. Əlavə olaraq sidik analizləri, uretradan infeksiyalara yaxma, şiş şübhəsində onkomarkerlər təyin edilir. Burulma ehtimalı yüksək olduqda əməliyyat müayinə naminə təxirə salınmır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Xayada ağrı qəfil və güclü başlayıbsa, xüsusən ürəkbulanma və qusma ilə, travmadan sonra yaranıbsa, xaya kisəsi sürətlə şişir və qızarırsa və ya ağrı yüksək qızdırma ilə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım (103) çağırın və ya dərhal uroloji ya uşaq cərrahiyyəsi şöbəsi olan xəstəxanaya gedin. Səhəri gözləməyin və xaya kisəsini isitməyin. Xayada ağrısız bərkimə yaxın günlərdə planlı uroloq məsləhəti üçün səbəbdir.
Bu mövzuda məqalələr
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
