Bronxoektaziya — bronxların davamlı, geri dönməz genişlənməsi və deformasiyasıdır; bu zaman onlarda bəlğəm durğunlaşır və infeksiyalar təkrarlanır.
Sinonimlər: Bronxoektatik xəstəlik
Bronxoektaziya (bronxoektatik xəstəlik) bronx divarlarının dağıldığı və bronxların genişləndiyi xroniki xəstəlikdir. Belə sahələrdə seliyin təmizlənməsi pozulur, bəlğəm durğunlaşır, onda bakteriyalar çoxalır, iltihab isə divarı daha da zədələyir — qapalı dövrə yaranır. Xəstəlik ağciyərin bir payını tuta və ya geniş yayılmış ola bilər.
Səbəblər və risk amilləri
- xüsusilə uşaqlıqda keçirilmiş ağır infeksiyalar: pnevmoniya, göyöskürək, qızılca, vərəm;
- mukovissidoz və birincili siliar diskineziya — bronxların təmizlənməsinin anadangəlmə pozğunluqları;
- immun çatışmazlığı, o cümlədən immunoqlobulin çatışmazlığı;
- allergik bronxopulmonar aspergilloz, ağır bronxial astma, XOAX;
- bronxun yad cisim və ya şişlə tutulması, təkrarlanan aspirasiya;
- revmatoid artrit, bağırsağın iltihabi xəstəlikləri.
Pasiyentlərin xeyli hissəsində səbəbi müəyyən etmək mümkün olmur.
Simptomlar
Əsas əlamət bol, çox vaxt irinli bəlğəmli gündəlik yaş öskürəkdir, daha çox səhərlər. Tez-tez «bronxitlər» və pnevmoniyalar, təngnəfəslik, yorğunluq, bəzən qanhayxırma xarakterikdir. Kəskinləşmə zamanı bəlğəmin miqdarı və irinliliyi artır, temperatur yüksəlir.
Diaqnostika
Diaqnozu yüksək dəqiqlikli kompüter tomoqrafiya təsdiqləyir: bronxun onu müşayiət edən arteriyadan geniş olduğu və periferiyaya doğru daralmadığı görünür. Sonra səbəb axtarılır: immunoqlobulin analizi, allerqoloji müayinə, mukovissidozdan şübhələndikdə tər testi. Bəlğəm əkməsi, spirometriya, qanhayxırma və ya lokal zədələnmədə bronxoskopiya aparılır.
Müalicə
Əsas — ağciyər reabilitasiyası mütəxəssisinin seçdiyi gündəlik drenaj tənəffüs gimnastikası və bronxların təmizlənməsi texnikalarıdır. Kəskinləşmələrdə əkmənin nəticələri nəzərə alınaraq antibiotiklər təyin olunur; tez-tez kəskinləşmələrdə həkim uzunmüddətli iltihab əleyhinə və ya inhalyasiya antibakterial terapiyası tövsiyə edə bilər. Yanaşı obstruksiyada bronxolitiklər tətbiq edilir. Məhdud bronxoektazlar bəzən cərrahi yolla çıxarılır.
Profilaktika
Qrip və pnevmokok infeksiyasına qarşı vaxtında vaksinasiya, pnevmoniyaların tam müalicəsi, siqaretdən imtina.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Bir neçə zolaqdan çox qanhayxırma, xüsusilə laxta şəklində qan öskürmə, kəskin təngnəfəslik, döş qəfəsində ağrı, huşun qarışması ilə yüksək qızdırma olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Əlaqəli terminlər
- Bronx
- Mukovissidoz
- Pnevmoniya
- Qanhayxırma
- Kompüter tomoqrafiya
- Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi
- Vərəm
- Bronxoskopiya

