Qoltuqaltı, qasıq və digər qırışlarda tük follikullarının residivləşən ağrılı düyünlər, absseslər və fistullarla gedən xroniki iltihabi xəstəliyi.
Sinonimlər: İrinli hidradenit
İrinli hidradenit (hidradenitis suppurativa, inversiv akne) apokrin tər vəzilərinin olduğu nahiyələrdə tük follikullarının tıxanıb partladığı xroniki xəstəlikdir. Ətrafda dərin iltihab inkişaf edir, ağrılı düyünlər, absseslər, zamanla isə dərialtı yollar (fistullar) və kobud çapıqlar əmələ gəlir. Xəstəlik yoluxucu deyil və pis gigiyena ilə əlaqəli deyil. Adətən cinsi yetişkənlikdən sonra başlayır və qadınlarda daha çox rast gəlinir.
Səbəblər və risk amilləri
- irsi meyillilik;
- siqaret çəkmə — ağır gedişin əsas amillərindən biri;
- artıq bədən çəkisi, qırışlarda sürtünmə, dar geyim;
- hormonal təsirlər, polikistoz yumurtalıq sindromu, metabolik sindrom;
- bağırsağın iltihabi xəstəlikləri ilə (Kron xəstəliyi) birgə rast gəlinmə.
Simptomlar
Qoltuqaltı çuxurlarda, qasıqda, süd vəziləri altında, sağrıda dərin ağrılı düyünlər. Onlar böyüyür, xoşagəlməz qoxulu irin ifrazı ilə açılır, çapıqla sağalır və yenidən eyni yerlərdə yaranır. Qoşa «qara nöqtələr» və çapıq zolaqları xarakterikdir. Xəstəlik hərəkəti xeyli məhdudlaşdırır və həyat keyfiyyətini aşağı salır.
Diaqnostika
Diaqnozu dermatoloq tipik yerləşməyə, səpgilərin görünüşünə və residivləşən gedişə əsasən qoyur; ağırlıq dərəcəsi Hörli mərhələləri üzrə qiymətləndirilir. İfrazatın əkilməsi, yumşaq toxumaların ultrasəs müayinəsi ağırlaşmalarda və əməliyyatın planlaşdırılmasında kömək edir. Hidradenit çox vaxt təkrarlanan furunkullarla qarışdırılır, buna görə diaqnoz gec qoyulur.
Müalicə
Müalicəni mərhələdən asılı olaraq dermatoloq cərrahla birlikdə seçir:
- yerli antiseptiklər və antibiotiklər, sistem antibiotiklərin uzunmüddətli kursları;
- orta ağır və ağır gedişdə gen-mühəndisliyi bioloji preparatları;
- zədələnmiş sahələrin və fistulların cərrahi kəsilməsi, absseslərin drenajı;
- ağrıkəsici müalicə, siqaretdən imtina, çəkinin azaldılması.
Kompleks terapiyasız düyünlərin sadəcə açılması yalnız müvəqqəti nəticə verir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Düyün sürətlə böyüyür və güclü ağrıyırsa, qızartı yayılırsa, qızdırma yüksəlirsə, üşütmə və zəiflik yaranırsa, təcili yardım üçün müraciət edin — bunlar absses və ya fleqmona əlamətləridir.
