Yoğun bağırsağın bir və ya bir neçə divertikulunun iltihabı; adətən qarnın sol aşağı hissəsində ağrı və qızdırma ilə özünü göstərir.
Divertikulit yoğun bağırsaq divarının kisəşəkilli çıxıntılarının — divertikulların iltihabıdır. Hesab olunur ki, proses nazilmiş divertikul divarının mikroperforasiyası və ətraf toxumaların yerli iltihabı ilə başlayır. Ağırlaşmamış və ağırlaşmış divertikulit ayırd edilir; sonuncuda absses, perforasiya, peritonit, fistula və ya bağırsağın daralması olur. Xəstəlik daha çox 50 yaşdan yuxarı insanlarda rast gəlinir, lakin son illər piylənməsi olan gənc pasiyentlərdə də tez-tez yaranır.
Səbəblər və risk amilləri
Əsas şərt divertikulyozun olmasıdır. İltihab riskini piylənmə, siqaret, az hərəkətlilik, qırmızı ətin çox, lifin az olduğu qidalanma, QSİƏP, opioid və qlükokortikoid qəbulu, immun çatışmazlığı artırır.
Simptomlar
- sol qasıq-yonbaş nahiyəsində (nadir hallarda sağda və ya qarnın aşağısında) hərəkətlə güclənən daimi ağrı;
- hərarətin yüksəlməsi, üşütmə;
- ürəkbulanma, bəzən qusma, qəbizlik və ya duru nəcis;
- iltihab yerində qarına basdıqda ağrı.
Diaqnostika
Qan analizlərində adətən leykositlərin və C-reaktiv zülalın artması aşkarlanır. Diaqnozun təsdiqi və ağırlaşmaların axtarışı üçün seçim üsulu qarın boşluğunun KT-sidir; bəzi mərkəzlərdə ultrasəs müayinəsi istifadə olunur. Kəskin dövrdə kolonoskopiya aparılmır; yoğun bağırsaq əvvəllər müayinə edilməyibsə, şişi istisna etmək üçün iltihab sovuşandan 6–8 həftə sonra icra olunur.
Müalicə
Ağır yanaşı xəstəliyi olmayan pasiyentlərdə yüngül ağırlaşmamış divertikulit ambulator müalicə olunur: qənaətli pəhriz, maye, ağrıkəsici. Müasir tövsiyələr (ESCP, AGA) ayrı-ayrı hallarda antibiotiksiz müalicəyə yol verir — qərarı həkim verir. Güclü iltihab, ağırlaşmalar və zəif immunitetdə hospitalizasiya və venadaxili antibiotiklər lazımdır; absses KT və ya USM nəzarəti altında drenaj edilir. Peritonitlə perforasiya təcili əməliyyat üçün göstərişdir. Təkrarlanan ağır epizodlardan sonra zədələnmiş bağırsaq hissəsinin planlı rezeksiyası müzakirə oluna bilər.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Qarın divarı əzələlərinin gərginliyi ilə kəskin, artan qarın ağrısı, üşütmə ilə 38 °C-dən yüksək hərarət, təkrar qusma, su içə bilməmək, nəcisdə bol qan, təzyiqin düşməsi və kəskin zəiflikdə təcili tibbi yardım (103) çağırın. Evdə müalicə zamanı ağrı 2–3 gün ərzində azalmırsa, gecikmədən həkimə göstərin.
Üst termin: Divertikulyar xəstəlik
Əlaqəli terminlər
- Divertikulyar xəstəlik
- Divertikulyoz
- Peritonit
- Kompüter tomoqrafiya
- Kolonoskopiya
- Antibiotik
- Qarın ağrısı
- Mədə-bağırsaq qanaxması
