İnfuzion terapiya

İnfuzion terapiya məhlulların periferik və ya mərkəzi venoz kateter vasitəsilə birbaşa qan dövranına yeridilməsidir. O, maye itkisini sürətlə və dəqiq bərpa etməyə, qanda duzların səviyyəsini düzəltməyə, ağızdan qəbul edilə bilməyən dərmanları yeritməyə və yemək yeyə bilməyən insanı qidalandırmağa imkan verir. İnfuziya öz riskləri olan tibbi prosedurdur, universal «təmizləmə» və ya «orqanizmə dəstək» deyil.

Göstərişlər

• qusma, ishal, yanıqlar, qan itkisi zamanı susuzlaşma və hipovolemiya;
• şok və sepsis — qan dövranının bərpası üçün;
• elektrolitlərin (kalium, natrium, maqnezium) və turşu-qələvi müvazinətinin pozulması;
• diabetik ketoasidoz;
• insanın su içə bilmədiyi əməliyyatətrafı dövr;
• mədə-bağırsaq yolu ilə qidalanmaq mümkün olmadıqda parenteral qidalanma;
• antibiotiklərin, kimyaterapiyanın və digər dərmanların yavaş infuziya şəklində yeridilməsi.

Məhlulların növləri

• Kristalloidlər — duz məhlulları (natrium xloridin izotonik məhlulu, Ringer tipli balanslaşdırılmış məhlullar), qlükoza məhlulları. İnfuziyaların əksəriyyətinin əsasını təşkil edir.
• Kolloidlər — məsələn, albumin; ciddi göstərişlərlə tətbiq edilir.
• Qan komponentləri — eritrositlər, plazma, trombositlər (qan köçürülməsi öz qaydaları olan ayrıca prosedurdur).
• Parenteral qidalanma məhlulları — amin turşuları, yağ emulsiyaları, qlükoza.

Necə aparılır

Tibb bacısı qolun venasına kateter qoyur; uzunmüddətli müalicədə və ya qıcıqlandırıcı məhlullar yeridildikdə mərkəzi kateter istifadə edilir. Sürət damcı sistemi və ya infuzomatla tənzimlənir. Həcmi, tərkibi və sürəti həmişə həkim bədən çəkisini, ürək və böyrəklərin işini, qan analizlərini nəzərə alaraq müəyyən edir. Müalicə zamanı təzyiq, diurez, elektrolitlər, bəzən ödemlər və tənəffüs izlənilir.

Effektivlik və risklər

Real göstəriş olduqda infuziya həyat xilas edir. Lakin mayenin artıqlığı onun çatışmazlığı qədər zərərlidir: xüsusən ürək və böyrək çatışmazlığında ödemlər, ağciyər ödemi, ürəyin yüklənməsi mümkündür. Digər risklər — flebit (venanın iltihabı), məhlulun dəri altına keçməsi, kateter infeksiyası, elektrolit pozğunluqları, allergik reaksiyalar. Göstəriş olmadan «profilaktika üçün» və ya «damarları təmizləmək üçün» sistem qoyulmasının sübut olunmuş faydası yoxdur.

İnfuziya zamanı təngnəfəslik, ödem və ya kateter yerində ağrı, üşütmə, səpgi yaranarsa, dərhal tibb işçisinə bildirin.