Blood electrolytes

Natrium, kalium və xlorun qan analizi — su balansı, ürəyin, əzələlərin və sinir sisteminin işi bu minerallardan asılıdır.

Sinonimlər: İonoqramma

Elektrolitlər məhlulda elektrik yükü daşıyan mineral maddələrdir. Əsas ionoqrammaya natrium, kalium və xlor daxildir, çox vaxt onlara ionlaşmış kalsium, maqnezium və bikarbonat əlavə olunur. Natrium suyun hüceyrələr və damarlar arasında paylanmasını müəyyən edir, kalium ürəkdə və əzələlərdə impulsların ötürülməsi üçün zəruridir, xlor turşu-qələvi tarazlığının saxlanmasında iştirak edir. Elektrolit balansını böyrəklər və hormonlar, o cümlədən aldosteron və antidiuretik hormon tənzimləyir.

Nə üçün təyin edilir

Qusma, diareya, susuzlaşma, ödemlər, güclü halsızlıq, əzələ qıcolmaları.
Ürək ritminin pozulması, EKQ-da dəyişikliklər.
Xroniki böyrək xəstəliyi, ürək çatışmazlığı, qaraciyər sirrozu, böyrəküstü vəz xəstəlikləri.
Diuretiklər, AÇF inhibitorları, angiotenzin reseptor blokatorları və kalium ilə natriuma təsir edən digər dərmanlar qəbul edilərkən nəzarət.
Stasionarda və infuziya terapiyası zamanı müşahidə.

Hazırlıq

Venadan qan səhər acqarına verilir. Qan götürülərkən jqutu uzun müddət saxlamaq və yumruğu sıxıb-açmaq məsləhət deyil: kalium hüceyrələrdən çıxır və nəticə yalançı yüksək olur. Eyni səbəbdən nümunənin hemolizi də analizi təhrif edir. Dərmanları özbaşına dayandırmaq olmaz — sadəcə həkimə məlumat verilir.

Normalar

Təxminən böyüklərdə: natrium 136–145 mmol/l, kalium 3,5–5,1 mmol/l, xlor 98–107 mmol/l, ionlaşmış kalsium təxminən 1,15–1,30 mmol/l. İstinad dəyərləri laboratoriyadan, cinsdən və yaşdan asılıdır.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Natrium: azalması maye artıqlığında, ürək çatışmazlığında, sirrozda, tiazid diuretiklərinin qəbulunda, antidiuretik hormonun qeyri-adekvat sekresiyası sindromunda, böyrəküstü vəz çatışmazlığında; artması isə susuzlaşmada və az su içdikdə olur. Kalium: artması böyrək çatışmazlığında, kaliumsaxlayan dərmanların qəbulunda, asidozda, toxumaların parçalanmasında; azalması qusma, diareya, diuretiklər və hiperaldosteronizm zamanı müşahidə olunur. Xlor adətən natriumla birlikdə və turşu-qələvi balansı pozulduqda dəyişir. Korreksiya yalnız həkim nəzarəti altında aparılır. Qusma, diareya və ya məlum elektrolit pozğunluğu fonunda huşun qarışması, qıcolmalar, güclü əzələ zəifliyi, ürək döyüntüsündə fasilələr və ya huşun itməsi olarsa, dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.