Koronar arteriyaların kalsium indeksi

Koronar arteriyaların kalsium indeksi (CAC, Aqatston indeksi) EKQ ilə sinxronlaşdırılmış kontrastsız ürək kompüter tomoqrafiyasının nəticələrinə əsasən hesablanır. Kalsium arteriya divarında aterosklerotik düyünün inkişafının son mərhələlərində yaranır, ona görə onun miqdarı koronar damarlarda aterosklerozun ümumi həcmini əks etdirir. İndeks özü arteriyanın nə qədər daraldığını göstərmir, lakin yaxın illərdə miokard infarktı riskini yaxşı proqnozlaşdırır.

Göstərişlər

Müayinə ürəyin işemik xəstəliyinin simptomları olmayan, risk şkalalarına (məsələn, SCORE2) görə ürək-damar hadisələri riski orta olan və dərman profilaktikasının, ilk növbədə statinlərin lazım olub-olmadığı aydın olmayan şəxslər üçün faydalıdır. ESC və AHA/ACC tövsiyələrinə görə CAC riski yenidən təsnif etməyə kömək edir: yüksək indeks daha fəal profilaktikaya əsas verir, sıfır nəticə isə bəzi hallarda onu təxirə salmağa imkan yaradır. Erkən ÜİX ailə anamnezində də nəzərə alınır. Artıq ÜİX, stenokardiya və ya infarkt keçirmiş şəxslərə bu müayinə adətən təyin edilmir — onların riski onsuz da yüksəkdir. Tipik döş ağrısında digər üsullar, məsələn koronar KT-angioqrafiya üstün tutulur.

Hazırlıq

Xüsusi hazırlıq tələb olunmur, kontrast vurulmur. Nəbzin daha bərabər olması üçün müayinədən bir neçə saat əvvəl qəhvə içməmək və siqaret çəkməmək daha yaxşıdır. Hamiləlik əks-göstərişdir.

Necə aparılır

Döş qəfəsinə EKQ elektrodları yapışdırılır, pasiyent tomoqrafın masasına uzanır və bir neçə saniyə nəfəsini saxlayır. Skanlama bir dəqiqədən az, bütün prosedur təxminən 10 dəqiqə çəkir. Şüa yükü azdır, mamoqrafiya ilə müqayisə oluna bilər.

Nəticənin şərhi

• 0 — kalsium aşkarlanmayıb, yaxın illərdə koronar hadisələrin riski aşağıdır (lakin kalsiumsuz “yumşaq” düyünlər istisna deyil, xüsusən gənc siqaret çəkənlərdə və diabetdə);
• 1–99 — mülayim çöküntülər;
• 100–399 — nəzərəçarpan ateroskleroz, risk artıb;
• 400 və yuxarı — geniş kalsinoz, yüksək risk.

Eyni cins və yaşda olan insanlarla müqayisə — persentil də nəzərə alınır. Profilaktika, o cümlədən statin qəbulu barədə qərarı həkim lipidoqramma, təzyiq, siqaret və digər risk amillərini nəzərə alaraq verir. Müayinəni gözləyərkən döş sümüyü arxasında 5 dəqiqədən uzun davam edən və ya sakitlikdə keçməyən sıxıcı ağrı yaranarsa, təcili tibbi yardım (103) çağırın.