Müayinə zamanı artıq aşkarlanan, lakin hələ simptom verməyən arteriyaların aterosklerotik dəyişiklikləri.
Subklinik ateroskleroz — aterosklerozun erkən mərhələsidir: arteriya divarlarında artıq xolesterin piləkləri və ya kalsium çöküntüləri var, lakin insan heç bir simptom hiss etmir — stenokardiya, keçirilmiş infarkt və ya insult yoxdur. Onun aşkarlanması vacibdir, çünki yalnız hesablanmış deyil, real ürək-damar hadisələri riskini göstərir və profilaktikaya vaxtında başlamağa kömək edir.
Səbəblər və risk amilləri
Ümumiyyətlə aterosklerozda olduğu kimidir: ASLP xolesterininin və lipoprotein(a)-nın yüksəlməsi, siqaret, arterial hipertenziya, şəkərli diabet, piylənmə, hipodinamiya, xroniki böyrək xəstəliyi, xroniki iltihabi xəstəliklər, yaş, kişi cinsi, qohumlarda erkən ürək-damar xəstəlikləri. Proses gənclikdən başlayır və illərlə hiss olunmadan irəliləyir.
Simptomlar
Tərifə görə simptom yoxdur. Diaqnoz qoyulmamış aterosklerozun ilk təzahürü miokard infarktı və ya insult ola bilər, buna görə şikayəti olmayan insanlarda riski fəal qiymətləndirmək vacibdir.
Diaqnostika
- Yuxu və bud arteriyalarının ultrasəs müayinəsi — piləkləri aşkarlayır; intima-media kompleksinin qalınlığı hazırda risk qiymətləndirilməsində daha az istifadə olunur.
- Koronar arteriyaların kalsium indeksi kontrastsız KT əsasında: sıfır göstərici aşağı riski, yüksək göstərici isə ağır aterosklerozu göstərir.
- Topuq-bazu indeksi — 0,9-dan aşağı göstərici ayaq arteriyalarının zədələnməsinə işarədir.
- Koronar KT-angioqrafiya — göstəriş olduqda.
Paralel olaraq lipidoqramma, qlükoza analizi aparılır, təzyiq ölçülür və risk şkalalar (məsələn, SCORE2) ilə hesablanır.
Müalicə
Məqsəd irəliləməni dayandırmaq, infarkt və insultun qarşısını almaqdır. Əsas həyat tərzinin dəyişdirilməsidir: siqaretdən imtina, Aralıq dənizi tipli qidalanma, müntəzəm fiziki fəallıq, çəkinin normallaşdırılması. Pilakların aşkarlanması ASLP üçün daha sərt hədəf səviyyələrinə və statinlərin təyin edilməsinə əsas ola bilər; dərmanlar, o cümlədən antiaqreqantlar barədə qərarı həkim fərdi qaydada verir. Təzyiqə və qan şəkərinə nəzarət vacibdir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Döş qəfəsində 5 dəqiqədən çox davam edən sıxıcı ağrı, bədənin yarısında qəfil zəiflik və ya keyimə, nitq pozuntusu, üzün asimmetriyası, qəfil görmə itkisi zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın. İstənilən müayinədə pilək aşkarlandıqdan sonra kardioloqla planlı məsləhətləşmə lazımdır.
Üst termin: Ateroskleroz
Əlaqəli terminlər
- Ateroskleroz
- Koronar arteriyaların kalsium indeksi
- İntima-media kompleksinin qalınlığı
- Yuxu arteriyalarının aterosklerozu
- Aterosklerotik pilək
- Aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər
- Kardiometabolik risk
- Ailəvi hiperxolesterinemiya
