Aortal qapağın taylarında kalsium duzlarının toplanması, nəticədə onlar bərkiyir və hərəkətliliyini itirir; yaşlılarda aorta stenozunun əsas səbəbi.
Sinonimlər: Aorta qapağının kalsifikasiyası
Aortal qapağın kalsinozu yavaş proqressivləşən prosesdir: sol mədəciklə aorta arasındakı qapağın taylarında kalsium toplanır. Əvvəlcə taylar sadəcə qalınlaşır (skleroz) və bu, qan axınına mane olmur. Zaman keçdikcə onlar sərtləşir, pis açılır və aorta stenozu inkişaf edir — ürəyin qanı aortaya vurması getdikcə çətinləşir.
Səbəblər və risk amilləri
Proses aterosklerozu xatırladır və tayların xroniki iltihabı və köhnəlməsi ilə bağlıdır. Risk amilləri: ahıl yaş, anadangəlmə ikitaylı aortal qapaq (kalsinoz daha erkən başlayır), arterial hipertenziya, yüksək ASLP və lipoprotein(a) səviyyəsi, siqaret çəkmə, şəkərli diabet, xroniki böyrək xəstəliyi, keçirilmiş revmatik qızdırma.
Simptomlar
Uzun müddət kalsinoz əlamətsiz keçir və təsadüfən — ürəkdə küy və ya exokardioqrafiya zamanı aşkarlanır. Ağır stenoz formalaşdıqda aşağıdakılar yaranır:
- təngnəfəslik və fiziki yükə dözümün azalması;
- fiziki gərginlik zamanı döş qəfəsində sıxıcı ağrı;
- yüklənmə zamanı başgicəllənmə və huşunu itirmə;
- ürək çatışmazlığı əlamətləri.
Diaqnostika
Əsas üsul doppler ilə exokardioqrafiyadır: o, tayların hərəkətliliyini, qapaq dəliyinin sahəsini və qan axınının sürətini qiymətləndirir. EKQ sol mədəciyin hipertrofiyası əlamətlərini göstərir. Ürəyin KT-si kalsiumun həcmini kəmiyyətcə ölçməyə imkan verir; bu, stenozun ağırlığı şübhəli olduqda və müdaxilə planlaşdırılarkən faydalıdır.
Müalicə
Kalsiumu əridən və ya onun toplanmasını dayandıran dərmanlar hələlik yoxdur. Simptomsuz xəstələr təkrar exokardioqrafiya ilə müntəzəm müşahidə olunur, təzyiqə və xolesterinə nəzarət edilir. Simptomlu ağır stenozda və ya mədəcik funksiyası azaldıqda qapaq dəyişdirilir — cərrahi yolla və ya transkateter üsulla (TAVI). Metodu yaşı və yanaşı xəstəlikləri nəzərə alaraq kardioloji komanda seçir.
Profilaktika
Spesifik profilaktika yoxdur; ümumi ürək-damar risk amillərinə nəzarət etmək və küy aşkarlandıqda planlı müayinələri buraxmamaq məqsədəuyğundur.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Məlum kalsinozu və ya stenozu olan insanda yüklənmə zamanı huşunu itirmə, döş ağrısı, sürətlə artan təngnəfəslik təcili müayinə üçün əsasdır. Huşun itirilməsi, boğulma və ya uzunmüddətli döş ağrısı zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Kalsifikasiya
Əlaqəli terminlər
- Aorta stenozu
- Kalsifikasiya
- Transkateter aortal qapaq implantasiyası
- Ürək qapağının protezləşdirilməsi
- Exokardioqrafiya
- Ürəyin qapaq xəstəliyi
- Ateroskleroz
- Huşunu itirmə
