Aorta stenozu aorta qapağının dəliyinin daralmasıdır; bu səbəbdən sol mədəcik qanı aortaya güclə itələmək məcburiyyətində qalır.
Sinonimlər: Aorta qapağının stenozu
Aorta stenozu — yaşlı insanlarda ən çox rast gəlinən qazanılmış ürək qüsurlarından biridir. Aorta qapağının tayları qalınlaşır, kalsinləşir və hərəkətliliyini itirir, qapağın dəliyi daralır. Sol mədəcik artmış müqavimətə qarşı işləyir, divarı qalınlaşır (hipertrofiyaya uğrayır), zaman keçdikcə isə ürək çatışmazlığı inkişaf edir. Simptomlar yarandıqdan sonra müalicə olunmazsa proqnoz əlverişsiz olur, ona görə bu anı buraxmamaq vacibdir.
Səbəblər və risk amilləri
- qapağın yaşla bağlı kalsinləşən degenerasiyası — 65–70 yaşdan yuxarı insanlarda əsas səbəb;
- ikitaylı aorta qapağı — stenozun daha erkən inkişaf etdiyi anadangəlmə anomaliya;
- revmatik ürək xəstəliyi;
- kalsinozu sürətləndirən amillər: arterial hipertenziya, siqaret çəkmə, yüksək xolesterin, şəkərli diabet, xroniki böyrək xəstəliyi.
Simptomlar
Uzun müddət qüsur simptomsuz keçir. Klassik təzahürlər — yük zamanı təngnəfəslik, döş qəfəsində sıxıcı ağrı (stenokardiya), fiziki gərginlik zamanı başgicəllənmə və huşunu itirmə. Çox vaxt ilk əlamət fiziki yükə dözümsüzlük olur ki, yaşlı insanlar bunu yaşa aid edirlər.
Diaqnostika
Auskultasiya zamanı həkim kobud sistolik küy eşidir. Əsas üsul — exokardioqrafiyadır: o, qapaq dəliyinin sahəsini, qan axınının sürətini və təzyiq qradiyentini, sol mədəciyin funksiyasını göstərir. Əlavə olaraq EKQ, kalsinozu qiymətləndirmək və müdaxiləyə hazırlaşmaq üçün KT, koronar angioqrafiya, şikayəti olmayan xəstələrdə ehtiyatlı yüklənmə sınaqları tətbiq edilir.
Müalicə
Stenozun irəliləməsini dayandıran dərman yoxdur. Preparatlar müşayiət edən hipertenziya, ürək çatışmazlığı, aritmiyaların müalicəsi üçün istifadə olunur. Yeganə radikal üsul qapağın dəyişdirilməsidir:
- açıq ürəkdə aorta qapağının cərrahi protezləşdirilməsi;
- arteriya vasitəsilə transkateter aortal qapaq implantasiyası (TAVI) — daha çox yaşlı xəstələrdə və yüksək cərrahi risk zamanı.
Müdaxilə simptomlarla gedən ağır stenozda, həmçinin sol mədəciyin funksiyası azaldıqda göstərilir; üsulu kardioloq və kardiocərrahlar komandası seçir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Huşunu itirmə, xüsusən yük zamanı, döş qəfəsində şiddətli ağrı, qəfil təngnəfəslik və ya boğulma zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın. Məlum stenozu olan insanda təngnəfəslik, döş ağrısı və ya başgicəllənmənin yaranması kardioloqa təcili müraciət üçün səbəbdir.
Üst termin: Ürəyin qapaq xəstəliyi
Əlaqəli terminlər
- Aortal qapağın kalsinozu
- Ürəyin qapaq xəstəliyi
- Transkateter aortal qapaq implantasiyası
- Ürək qapağının protezləşdirilməsi
- Exokardioqrafiya
- Huşunu itirmə
- Stenokardiya
- Ürək çatışmazlığı
Hansı həkim məşğul olur
Bu mövzuda məqalələr
Anadangəlmə ürək qüsurları
Anadangəlmə ürək qüsurları - ürəyin (o cümlədən onun qapaqlarının, arakəsmələrinin) və iri damarların bətndaxili inkişaf anomaliyalarıdır. Onların tezliyi…
İstiqamət: Kardiologiya

