Ürək çatışmazlığı nəticəsində yaranan ödem: venalarda qan durğunluğu, natrium və suyun ləngiməsi səbəbindən maye toxumalarda, əsasən ayaqlarda toplanır.
Sinonimlər: Ürək mənşəli ödem
Kardial ödem ürəyin qanı vurmağın öhdəsindən gəlmədiyinin əlamətidir. Qan venalarda durğunlaşır, kapilyarlarda təzyiq artır və maye toxumalara çıxır. Eyni zamanda böyrəklər natrium və suyu saxlayır. Tipik ürək ödemləri simmetrik olur, axşama doğru pəncələrdə və baldırlarda yaranır, basdıqda çuxur qalır; yataq xəstələrində isə bel və oma nahiyəsində toplanır.
Mümkün səbəblər
- istənilən mənşəli xroniki ürək çatışmazlığı — infarktdan sonra, kardiomiopatiya, arterial hipertenziya zamanı;
- ürək qapaqlarının qüsurları, xüsusən mitral stenoz və trikuspidal çatışmazlıq;
- ağciyər hipertenziyası və ağciyər ürəyi (sağ mədəcik çatışmazlığı);
- konstriktiv perikardit, ürək tamponadası;
- aritmiyalar, məsələn qulaqcıqların fibrillyasiyası fonunda dekompensasiya.
Oxşar ödemlər böyrək, qaraciyər xəstəliklərində, varikozda və bəzi dərmanların fonunda da olur, buna görə səbəbi həkim müəyyən etməlidir.
Nə müşayiət edir
- yüklənmə zamanı və uzananda təngnəfəslik, hündür yastıqla yatmaq istəyi;
- tez yorulma, zəiflik;
- maye hesabına çəki artımı, sidiyin azalması;
- boyun venalarının şişməsi, sağ qabırğaaltında ağırlıq, qarının böyüməsi (assit).
Diaqnostika
Həkim ayaqlara baxır, boyun venalarını qiymətləndirir, ürəyi və ağciyərləri dinləyir. NT-proBNP və ya BNP, kreatinin, elektrolitlər, qanda zülal, ümumi sidik analizi, EKQ və exokardioqrafiya, lazım gəldikdə döş qəfəsinin rentgenoqrafiyası və ayaq venalarının USM-i təyin edilir.
Müalicə
Ürək çatışmazlığı müalicə olunur: sidikqovucular durğunluğu azaldır, digər dərman qrupları proqnozu yaxşılaşdırır; sxemi kardioloq seçir. Hər səhər çəkini ölçmək və həkimin tövsiyəsi ilə duzu məhdudlaşdırmaq faydalıdır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Boğulma, uzana bilməmək, çəhrayı köpüklü bəlğəmlə öskürək, döş ağrısı zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın. Ödemlər sürətlə artırsa, 2–3 gündə çəki 2 kq və daha çox artıbsa və ya bir ayaqda qəfil ağrılı ödem yaranıbsa (tromboz ola bilər), təcili həkimə müraciət edin.
Üst termin: Ödem
Əlaqəli terminlər
- Ürək çatışmazlığı
- Xroniki ürək çatışmazlığı
- Ayaqlarda ödem
- Ödem
- Təngnəfəslik
- Assit
- Kəskin ürək çatışmazlığı
- Exokardioqrafiya
