Laparotomiya — əməliyyat və ya diaqnostika məqsədilə qarın boşluğu orqanlarına açıq giriş üçün ön qarın divarının cərrahi kəsilməsidir.
Laparotomiya qarın boşluğuna klassik «açıq» girişdir. Cərrah dərini, dərialtı toxumanı, aponevrozu və peritonu kəsərək orqanlara geniş baxış və əllə işləmək imkanı əldə edir. Ən çox qarının ağ xətti boyunca orta kəsik aparılır, əməliyyatın məqsədindən asılı olaraq eninə, çəp və ya paramedian kəsiklər də istifadə olunur. Laparoskopiyanın inkişafına baxmayaraq, laparotomiya təcili cərrahiyyədə və geniş müdaxilələrdə əvəzsiz olaraq qalır.
Göstərişlər
- peritonit, boş orqanın perforasiyası, bağırsaq keçməməzliyi;
- qarındaxili qanaxma, qarının ağır travması;
- mədə, bağırsaq, mədəaltı vəzi, yumurtalıq xərçəngində geniş əməliyyatlar;
- laparoskopiyanı təhlükəli edən geniş bitişmələr;
- laparoskopik əməliyyatı davam etdirməyin mümkün olmaması (konversiya).
Əks-göstərişlər
Həyati təhlükəli vəziyyətlərdə mütləq əks-göstəriş praktiki olaraq yoxdur: əməliyyatın faydası risklərdən üstündür. Planlı müdaxilələrdən əvvəl ürək və ağciyərlərin yanaşı xəstəlikləri sabitləşdirilir, laxtalanma pozğunluqları və qlükoza səviyyəsi korreksiya edilir.
Hazırlıq
Planlı qaydada müayinə (analizlər, EKQ, vizual müayinə üsulları), anestezioloq məsləhəti, bəzən bağırsağın hazırlanması aparılır. Trombozların qarşısını almaq üçün kompression corablar və həkim təyinatı ilə antikoaqulyantlar istifadə edilir, infeksiya profilaktikası üçün kəsikdən əvvəl antibiotik yeridilir. Təcili vəziyyətdə hazırlıq minimum zəruri həcmə endirilir.
Necə aparılır
Əməliyyat ümumi anesteziya altında keçirilir. Qarın boşluğu açıldıqdan sonra cərrah orqanlara baxır, lazımi mərhələni (çıxarma, tikmə, rezeksiya, sanasiya) yerinə yetirir, ehtiyac olduqda drenaj qoyur. Yara qat-qat tikilir. Müddət müdaxilənin həcmindən asılıdır.
Mümkün ağırlaşmalar
Bərpa laparoskopiyadan daha uzun çəkir: yaradakı ağrı ağrıkəsici tələb edir, ilk həftələrdə ağır yük qaldırmaq məhdudlaşdırılır. Mümkün ağırlaşmalar yaranın irinləməsi, tikişlərin açılması (eventrasiya), qanaxma, dərin venaların trombozu, pnevmoniya, bağırsaq parezi, uzaq dövrdə isə bitişmələr və əməliyyatdan sonrakı yırtıqdır. Qızdırma, yarada qızartı və ya ifrazat, artan ağrı, təngnəfəslik, ayaqda şişkinlik barədə həkimə məlumat verin.
Əlaqəli terminlər
- Laparoskopiya
- Peritonit
- Bağırsaq keçməməzliyi
- Bitişmə xəstəliyi
- Əməliyyatdan sonrakı yırtıq
- Eventrasiya
- Ümumi anesteziya
- Əməliyyatdan sonrakı dövr
