Dərman vasitələrinin həddindən artıq istifadəsi ilə bağlı baş ağrısı

Dərman vasitələrinin həddindən artıq istifadəsi ilə bağlı baş ağrısı (abuzus baş ağrısı) artıq miqren, gərginlik tipli baş ağrısı və ya digər birincili baş ağrısından əziyyət çəkən insanlarda inkişaf edir. Tutmalarla mübarizə aparmağa çalışan insan ağrıkəsiciləri getdikcə daha tez-tez qəbul edir və zaman keçdikcə preparatların özü ağrını saxlamağa başlayır. Qapalı dairə yaranır: daha çox tablet — daha çox baş ağrılı gün.

Səbəblər və risk amilləri

Beynəlxalq meyarlara görə bu diaqnoz baş ağrısı 3 aydan artıq müddətdə ayda 15 və daha çox gün narahat etdikdə və aşağıdakıların müntəzəm həddindən artıq qəbulu fonunda düşünülür:

• sadə analgetiklər və qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələr — ayda 15 və daha çox gün;
• triptanlar, kombinə edilmiş analgetiklər, opioidlər, erqotamin preparatları — ayda 10 və daha çox gün.

Tez-tez miqren tutmaları, həyəcan, depressiya, yuxu pozğunluğu, həmçinin həkim nəzarəti olmadan özünümüalicə zamanı risk daha yüksəkdir.

Simptomlar

• demək olar ki, gündəlik baş ağrısı, çox vaxt səhərdən;
• adi preparatlar getdikcə daha zəif və daha qısa müddətə kömək edir;
• ağrının xarakteri dəyişə, miqrenin və gərginlik tipli baş ağrısının əlamətlərini birləşdirə bilər;
• əsəbilik, yorğunluq, pis yuxu, diqqəti cəmləməkdə çətinlik.

Diaqnostika

Əsas vasitə ağrılı günlərin və hər dərman qəbulunun qeyd edildiyi baş ağrısı gündəliyidir. Nevroloq bu məlumatları meyarlarla müqayisə edir və xroniki ağrının digər səbəblərini istisna edir; narahatedici əlamətlər olduqda maqnit-rezonans tomoqrafiya təyin olunur.

Müalicə

• «günahkar» preparatın dayandırılması və ya kəskin məhdudlaşdırılması — əsas addımdır; ilk 1–2 həftədə ağrı müvəqqəti güclənə bilər;
• opioidlər, barbituratlar və ya trankvilizatorlar həddindən artıq qəbul edildikdə onlar tədricən və nəzarət altında, bəzən stasionarda dayandırılır;
• əsas baş ağrısının profilaktik müalicəsi: antidepressantlar, beta-blokatorlar, qıcolmaəleyhinə vasitələr, CGRP-yə qarşı monoklonal anticisimlər, xroniki miqrendə botulinoterapiya;
• xəstənin maarifləndirilməsi, yuxunun tənzimlənməsi, fiziki aktivlik, psixoterapiya.

Hansı preparatların və necə məhdudlaşdırılacağına həkim qərar verir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Baş ağrısı qəfildən həyatınızda ən şiddətli ağrıya çevrilibsə, qızdırma, boyun gərginliyi, qusma, şüur qarışıqlığı, ətraflarda zəiflik və ya nitq pozulması ilə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım (103) çağırın.