Dolu sidik kisəsini qəfil boşalda bilməmək və bununla müşayiət olunan ağrı; təcili uroloji vəziyyət.
Sinonimlər: Kəskin sidik retensiyası
Sidiyin kəskin ləngiməsi güclü sidik ehtiyacına və dolu sidik kisəsinə baxmayaraq insanın sidiyə gedə bilmədiyi vəziyyətdir. Ən çox yaşlı kişilərdə rast gəlinir. Yardım göstərilmədikdə gərilmiş kisə güclü ağrı yaradır, sidiyin uzunmüddətli durğunluğu isə böyrəkləri təhdid edir.
Səbəblər və risk amilləri
- Mexaniki maneə: prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası (ən çox rast gəlinən səbəb), kəskin prostatit, uretra strikturası, uretrada daş və ya qan laxtası, parafimoz, qadınlarda kiçik çanaq orqanlarının ağır sallanması.
- Dərmanlar: antixolinergik vasitələr, bəzi antidepressantlar, damardaraldıcı komponentli soyuqdəymə preparatları, opioidlər.
- Nevroloji səbəblər: onurğa beyninin zədələnməsi, at quyruğu sindromu, dağınıq skleroz, diabetik neyropatiya.
- Təhrikedici amillər: spirtli içki, soyuqlama, qəbizlik, sidik ehtiyacını uzun müddət saxlamaq, narkoz və əməliyyatlar.
Simptomlar
Sidiyə gedə bilməmək və ya yalnız bir neçə damla sidik ifrazı, qarnın aşağı hissəsində gərginlik yaradan ağrı, qasıqüstü nahiyədə əllə hiss olunan, bəzən gözlə görünən dolu kisənin qabarması, narahatlıq. Yaşlılarda huşun dolaşıqlığı ola bilər.
Diaqnostika
Diaqnoz baxış və kisədəki sidiyin həcmini göstərən ultrasəs müayinəsi ilə qoyulur. Boşaldıldıqdan sonra səbəb aydınlaşdırılır: prostatın müayinəsi, sidik analizi, qanda kreatinin, qəbul edilən dərmanların siyahısı.
Müalicə
İlk tədbir sidiyin uretral kateterlə xaric edilməsidir; onu keçirmək mümkün olmadıqda qarnın ön divarından sistostoma qoyulur. Bu proseduru yalnız tibb işçiləri aparır. Prostat hiperplaziyası olan kişilərə həkim alfa-adrenoblokatorlar təyin edə və sonra kateteri çıxarmağa cəhd edə bilər. Təkrar epizodlarda prostat əməliyyatı, məsələn, transuretral rezeksiya nəzərdən keçirilir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Qarnın aşağı hissəsində ağrı ilə bir neçə saatdan artıq sidiyə gedə bilməmək qəbul şöbəsinə təcili müraciət etmək və ya təcili tibbi yardım (103) çağırmaq üçün əsasdır. Ləngimə ayaqlarda zəiflik, aralıq nahiyəsində keyimə, nəcisə nəzarətin itməsi, qızdırma və ya sidikdə qanla müşayiət olunarsa, yardım dərhal lazımdır. Kateteri özünüz yeritməyə çalışmayın və sidikqovucu dərman qəbul etməyin.
Üst termin: Sidik ləngiməsi
Əlaqəli terminlər
- Sidik ləngiməsi
- Prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası
- Uretra strikturası
- Neyrogen sidik kisəsi
- Prostat vəzinin transuretral rezeksiyası
- Sidik ifrazının çətinləşməsi
- Kəskin prostatit
- Uroflometriya
