Mədəaltı vəzinin ifraz etdiyi elastaza-1 fermentinin miqdarını təyin edən nəcis analizi; vəzin həzm funksiyasını əks etdirir.
Sinonimlər: Elastaza-1, Nəcis elastazası
Pankreatik elastaza-1 mədəaltı vəzinin hasil etdiyi fermentdir. Bir çox digər fermentlərdən fərqli olaraq, bağırsaqdan keçərkən demək olar ki, parçalanmır, buna görə onun nəcisdəki konsentrasiyası vəzin ekzokrin funksiyasını yaxşı əks etdirir. Bu, ekzokrin pankreas çatışmazlığının aşkarlanmasının əsas qeyri-invaziv üsuludur.
Nə üçün təyin edilir
- Yağlı, bol, pis iyli nəcis (steatoreya), xroniki diareya.
- İzah olunmayan arıqlama, yağda həll olan vitaminlərin çatışmazlığı.
- Xroniki pankreatit, keçirilmiş ağır pankreatit, mədəaltı vəzidə və ya mədədə əməliyyatlar.
- Mukovissidoz — uşaqlarda vəzin funksiyasını qiymətləndirmək üçün.
- Həzm pozuntusu əlamətləri olan şəkərli diabet.
Hazırlıq
Xüsusi pəhriz tələb olunmur. Ferment preparatlarının qəbulu adətən nəticəyə təsir etmir, çünki test dərmanlardakı donuz elastazasını deyil, insan elastazasını aşkarlayır; buna baxmayaraq, qəbul etdiyiniz bütün vasitələr barədə həkimə məlumat verin. Nəcis steril qaba, mümkünsə formalı, sidik qarışığı olmadan toplanır. Sulu maye nəcis nümunəni durulaşdırır və yalançı aşağı nəticə verə bilər.
Normalar
Böyüklər və bir yaşdan böyük uşaqlar üçün təxmini göstəricilər:
- 200 mkq/q nəcisdən çox — normal funksiya;
- 100–200 mkq/q — orta dərəcəli çatışmazlıq;
- 100 mkq/q-dan az — ağır çatışmazlıq.
İstinad göstəriciləri və hədlər laboratoriyadan və metoddan asılıdır. Həyatın ilk həftələrindəki körpələrdə elastaza səviyyəsi fizioloji olaraq aşağı ola bilər. Nəticəni həkim klinik mənzərə ilə birlikdə şərh edir.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Aşağı səviyyə:
- xroniki pankreatit;
- mukovissidoz;
- mədəaltı vəzi xərçəngi, xüsusən axarı tutan şiş;
- mədəaltı vəzinin və ya mədənin rezeksiyasından sonrakı vəziyyət;
- şəkərli diabet (xüsusən 1-ci tip), seliakiya, yaşlı yaş — orta dərəcəli azalma mümkündür.
Sulu diareya zamanı yalançı aşağı göstəricilər olur. Test yüngül çatışmazlıqda daha az həssasdır, buna görə normal nəticə onu tam istisna etmir. Yüksək göstəricilərin klinik əhəmiyyəti yoxdur.
Əlaqəli terminlər
- Ekzokrin pankreas çatışmazlığı
- Xroniki pankreatit
- Mukovissidoz
- Steatoreya
- Koproqramma
- Malabsorbsiya sindromu
- Pankreatit
