Piodermiya əsasən stafilokok və streptokokların törətdiyi irinli dəri xəstəliklərinin ümumi adıdır.
Piodermiyalar səthi irinciklərdən dərin absesləşən düyünlərə qədər böyük dəri infeksiyaları qrupudur. Onlar xüsusən uşaqlarda və isti iqlimdə ən çox rast gəlinən dəri xəstəliklərindəndir. Formaların əksəriyyəti yaxşı müalicə olunur, lakin dərin və geniş yayılmış formalar sistem terapiya, bəzən isə cərrahi yardım tələb edir.
Səbəblər və risk amilləri
Əsas törədicilər qızılı stafilokok və A qrup streptokokdur. İnfeksiyanın inkişafına kiçik travmalar və cızıqlar, qaşınan dermatozlar (atopik dermatit, qotur), artıq tərləmə və dərinin çirklənməsi, şəkərli diabet, piylənmə, immun çatışmazlığı, qlükokortikoidlərin uzunmüddətli qəbulu, burunda stafilokok daşıyıcılığı şərait yaradır.
Əsas formalar
- Stafilokok formaları — tük follikulları ilə bağlıdır: follikulit, furunkul, karbunkul, hidradenit (tər vəzilərinin iltihabı), saqqal nahiyəsində sikoz.
- Streptokok formaları — səthi, hamar dəridə: impetiqo, ağız bucaqlarında çat (zayda), ektima (xoralı forma).
- Qarışıq və xroniki xoralı formalar, o cümlədən qan dövranı pozğunluğu fonunda.
- Qızılyel ayrıca yer tutur — dərinin dərin qatlarının qızdırma ilə gedən streptokok infeksiyası.
Simptomlar
İrinciklər, qartmaqlar, ağrılı qırmızı düyünlər, eroziya və xoralar. Dərin formalarda hərarətin yüksəlməsi, zəiflik, limfa düyünlərinin böyüməsi.
Diaqnostika
Dermatoloq formanı müayinə zamanı müəyyən edir. Ağır, təkrarlanan gedişdə və ya müalicə effektsiz olduqda irinin əkilməsi və antibiotiklərə həssaslıq yoxlanılır. Tez-tez residivlərdə qanda qlükoza, bəzən stafilokok daşıyıcılığı yoxlanılır.
Müalicə
- Səthi formalar — həkimin təyini ilə antiseptiklər və xarici antibiotiklər.
- Geniş yayılmış və dərin formalar — sistem antibiotiklər.
- İrinli əriməsi olan furunkul və karbunkullar — cərrahi açılma.
- Fon xəstəliklərinin müalicəsi: qaşınma, diabet, dermatitlər.
İrinlikləri özbaşına sıxmaq və zədələnmiş dərini liflə yumaq olmaz — bu, infeksiyanı yayır.
Profilaktika
Əl və dəri gigiyenası, fərdi dəsmallar, sıyrıqların işlənməsi, diabetdə qlükozaya nəzarət.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- 38 °C-dən yüksək hərarət, üşütmə, dərinin sürətlə genişlənən qızartısı.
- Üzdə burun və üst dodaq nahiyəsində irinlik.
- Huşun qarışması, kəskin zəiflik, təzyiqin düşməsi — təcili tibbi yardım (103) çağırın.
