Adi miqdarda maye içdikdən sonra da keçməyən daimi güclü içmək istəyi; tez-tez diabet, susuzlaşma və ya duz mübadiləsi pozğunluğunun əlamətidir.
Sinonimlər: Polidipsiya, Güclü susuzluq
Artmış susuzluq (polidipsiya) daim və çox içmək istəyidir, çox vaxt bol sidik ifrazı ilə birlikdə olur. İstidə, fiziki yükdən və ya duzlu yeməkdən sonra susuzluq normaldır. Narahatlıq doğuran susuzluq isə aydın səbəb olmadan günlərlə, həftələrlə davam edən, gecə oyadan və ya arıqlama ilə müşayiət olunandır.
Mümkün səbəblər
- şəkərli diabet — yüksək qlükoza suyu sidiklə birlikdə aparır və orqanizm itkini bərpa etməyə çalışır;
- şəkərsiz diabet — antidiuretik hormonun çatışmazlığı və ya böyrəklərin ona həssaslığının olmaması; litrlərlə açıq rəngli sidik ifraz olunur;
- qızdırma, qusma, ishal, güclü tərləmə zamanı susuzlaşma;
- qanda kalsiumun yüksək və ya kaliumun aşağı olması;
- sidikqovucu, litium preparatları və bəzi digər dərmanlar;
- xroniki böyrək xəstəliyi;
- dərmanlar, Şeqren sindromu, ağızla nəfəs alma nəticəsində ağız quruluğu — bəzən susuzluq kimi qəbul edilir;
- psixogen polidipsiya — fizioloji ehtiyac olmadan çox içmək vərdişi.
Nələr müşayiət edir
Ən çox tez-tez və bol sidik ifrazı, o cümlədən gecə. Diabet zamanı zəiflik, normal iştahla arıqlama, dəri qaşınması, görmənin dumanlanması, yaraların gec sağalması əlavə olunur. Kalsium pozğunluğunda qəbizlik, ürəkbulanma, əzələ zəifliyi mümkündür.
Diaqnostika
İlkin müayinələr: acqarına qan qlükozası və qlikozilləşmiş hemoqlobin, ümumi sidik analizi, natrium, kalium, kalsium, kreatinin. Bir sutka ərzində içilən mayenin və ifraz olunan sidiyin miqdarını qeyd etmək faydalıdır. Şəkərsiz diabetdən şübhələndikdə qanın və sidiyin osmolyallığı təyin edilir, stasionarda maye məhdudlaşdırılması sınağı aparılır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- susuzluqla yanaşı ürəkbulanma, qusma, qarın ağrısı, ağızdan aseton qoxusu, dərin və tez nəfəs, yuxululuq — təcili tibbi yardım (103) çağırın, bunlar ketoasidozun əlamətləridir;
- susuzlaşma fonunda huşun qarışıqlığı, kəskin zəiflik, çox az sidik — təcili tibbi yardım (103);
- uşaqda güclü susuzluq, gecə sidik saxlamama və arıqlama yaranıbsa — həmin gün həkimə müraciət edin;
- susuzluq aydın səbəb olmadan bir neçə gündən çox davam edir — terapevt və ya endokrinoloqa planlı müraciət.
Əlaqəli terminlər
- Şəkərli diabet
- Poliuriya
- Şəkərsiz diabet
- Qlükoza
- Qlikozilləşmiş hemoqlobin
- Ağız quruluğu
- Hiperkalsiemiya
- Diabetik ketoasidoz
