Onurğada fəqərə cisimlərinin kənarlarında sümük çıxıntılarının (osteofitlərin) əmələ gəlməsi ilə gedən yaşla bağlı degenerativ dəyişikliklər.
Spondilyoz onurğanın degenerativ xəstəliyinin təzahürlərindən biridir. Yaşla fəqərəarası disklər suyunu və hündürlüyünü itirir, fəqərə cisimlərinin kənarlarına düşən yük artır və orqanizm buna sümük «tikanları» — osteofitlər əmələ gətirməklə cavab verir. Spondilyoz əlamətləri yaşlı insanların əksəriyyətində şəkillərdə aşkar edilir və özlüyündə heç də həmişə şikayət yaratmır. Ən çox boyun və bel şöbələri zədələnir.
Səbəblər və risk amilləri
- yaş — əsas amil;
- irsi meyillilik;
- ağır fiziki əmək, vibrasiya, uzun müddət eyni vəziyyətdə qalma;
- onurğa travmaları, artıq bədən çəkisi, siqaret çəkmə, az hərəkətli həyat tərzi.
Simptomlar
Dəyişikliklər uzun illər simptomsuz gedir. Şikayətlər yarandıqda adətən bunlar olur:
- boyunda və ya beldə sızıltılı ağrı, xüsusən istirahətdən sonra buxovluq;
- onurğanın hərəkətliliyinin azalması;
- sinir köklərinin sıxılmasında — qolda və ya ayaqda ağrı, keyimə, zəiflik (radikulopatiya);
- onurğa kanalı daraldıqda — yeriyərkən ayaqlarda ağrı və zəiflik, boyun şöbəsində isə əllərdə yöndəmsizlik, yerişin qeyri-sabitliyi (miyelopatiya).
Diaqnostika
Rentgenoqrafiya osteofitləri və disklərin hündürlüyünün azalmasını göstərir. Nevroloji simptomlar olduqda MRT lazımdır: o, köklərin və onurğa beyninin sıxılmasını əks etdirir. Unutmaq olmaz ki, şəkildəki dəyişikliklərin dərəcəsi ağrının şiddəti ilə zəif uyğun gəlir — şəkli yox, xəstəni müalicə edirlər.
Müalicə
- fiziki aktivliyin saxlanması, müntəzəm müalicəvi bədən tərbiyəsi — əsasdır;
- qısa kurslarla qeyri-steroid iltihabəleyhinə preparatlar, miorelaksantlar — həkimin təyinatı ilə;
- fizioterapiya, iş yerinin erqonomikası, arıqlamaq;
- kök ağrısında — bəzən epidural və ya faset blokadaları;
- əməliyyat (dekompressiya) — irəliləyən nevroloji çatışmazlıqda və ya miyelopatiyada.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Qollarda və ya ayaqlarda artan zəiflik, aralıq nahiyəsində keyimə, sidik və ya nəcis ifrazının pozulması olarsa — təcili tibbi yardım (103) çağırın. Qızdırma ilə, travmadan sonra və ya onkoloji xəstəlik fonunda yaranan kürək ağrısında da təcili müraciət lazımdır.
Üst termin: Onurğanın degenerativ xəstəliyi
Əlaqəli terminlər
- Onurğanın degenerativ xəstəliyi
- Spondiloartroz
- Osteoxondroz
- Fəqərəarası disk yırtığı
- Onurğa kanalının stenozu
- Kürək ağrısı
- Boyun ağrısı
- Rentgenoqrafiya
