Arteriya divarının, adətən yuxu arteriyasının iki daxili qatının ultrasəs ilə ölçülən qalınlığı. Erkən aterosklerozun qiymətləndirilməsində istifadə olunur.
İntima-media kompleksinin qalınlığı (İMKQ) arteriya divarının daxili (intima) və orta (media) qatlarının ultrasəs müayinəsi zamanı ölçülən ümumi qalınlığıdır. Ən çox ümumi yuxu arteriyalarında təyin edilir. Divarın qalınlaşması və piləklərin yaranması hələ simptomlar yaranmamış aterosklerotik prosesi əks etdirir.
Göstərişlər
- ürək-damar risk amilləri olduqda yuxu arteriyalarının vəziyyətinin qiymətləndirilməsi: arterial hipertenziya, yüksək xolesterin, şəkərli diabet, siqaret çəkmə, ailə anamnezi;
- insult və ya tranzitor işemik atakadan sonra müayinə;
- həkimin yuxu arteriyası üzərində eşitdiyi küy;
- aşkarlanmış yuxu arteriyalarının aterosklerozunun gedişatına nəzarət.
Vacib qeyd: ESC-nin müasir tövsiyələrinə görə, riskin dəqiqləşdirilməsi üçün İMKQ-nin ayrıca ölçülməsi hamıya rutin olaraq tövsiyə edilmir. Aterosklerotik piləklərin aşkarlanması və koronar arteriyaların kalsium indeksi daha informativ sayılır. Buna görə İMKQ adətən yuxu arteriyalarının dupleks skanlaması çərçivəsində qiymətləndirilir, ayrıca test kimi deyil.
Hazırlıq
Xüsusi hazırlıq tələb olunmur. Yaxası açıq paltar geyinmək və boyundakı bəzəkləri çıxarmaq məsləhətdir.
Necə aparılır
Pasiyent arxası üstə uzanır, başı bir qədər geriyə əyilir və yana çevrilir. Həkim gel çəkir və xətti sensoru boynun yan səthi boyunca hərəkət etdirir. Cihaz arteriya divarının təsvirini yaradır, qalınlıq avtomatik və ya əl ilə, adətən bir neçə nöqtədə ölçülür. Eyni zamanda qan axını və piləklərin olub-olmaması qiymətləndirilir. Prosedur təxminən 15–30 dəqiqə çəkir, ağrısızdır və şüalanma ilə əlaqəli deyil.
Nəticələr və müayinədən sonra
Təxmini olaraq böyüklərdə 0,9 mm-ə qədər İMKQ normal sayılır, 1,5 mm və daha çox lokal qalınlaşma isə aterosklerotik pilək kimi qiymətləndirilir. Lakin normal göstəricilər yaşdan, cinsdən və ölçmə üsulundan asılıdır, buna görə rəyi həkim verir. Müayinədən sonra heç bir məhdudiyyət yoxdur. Aşkarlanan dəyişikliklər risk amillərinə yenidən baxmaq və lazım gəldikdə həkimin qərarı ilə müalicə (məsələn, statinlər) təyin etmək üçün əsasdır.
Əlaqəli terminlər
- Yuxu arteriyalarının aterosklerozu
- Ateroskleroz
- Subklinik ateroskleroz
- Dupleks skanlama
- Ultrasəs müayinəsi
- Koronar arteriyaların kalsium indeksi
- Lipidoqramma
- İşemik insult
