Helikobakter infeksiyası — mədənin Helicobacter pylori bakteriyası ilə yoluxmasıdır; xroniki qastritin və xora xəstəliyinin əsas səbəbidir.
Sinonimlər: H. pylori, Helikobakter pilori, Helikobakter
Helicobacter pylori mədənin selikli qişasına yapışaraq turş mühitdə yaşaya bilən spiralvari bakteriyadır. Adətən uşaqlıqda yoluxulur və müalicə olunmadıqda ömür boyu qalır. Daşıyıcıların çoxunda şikayət olmur, lakin bakteriya həmişə selikli qişada xroniki iltihab yaradır, xora, atrofik qastrit və mədə xərçəngi riskini artırır. ÜST H. pylori-ni birinci qrup kanserogenlərə aid edir.
Yoluxma yolları və risk amilləri
Bakteriya insandan insana — tüpürcək, ümumi qab-qacaq, çirkli əllər, su və qida vasitəsilə keçir. Valideynləri yoluxmuş ailələrdə, sıx yaşayış şəraitində və gigiyena zəif olduqda daha tez-tez rast gəlinir.
Simptomlar
Spesifik əlamət yoxdur. Qarnın yuxarı hissəsində ağrı və ya yanma, yeməkdən sonra ağırlıq, erkən doyma, ürəkbulanma, gəyirmə ola bilər. Bəzən ilk təzahür xora və ya onun ağırlaşması — qanaxma olur. İnfeksiya dəmir defisitli anemiya və B12 vitamini çatışmazlığı ilə də əlaqəlidir.
Diaqnostika
- ureaza tənəffüs testi (13C-karbamid ilə) — əsas qeyri-invaziv üsul;
- nəcisdə H. pylori antigeninin təyini;
- qastroskopiya zamanı sürətli ureaza testi və bioptatların histologiyası;
- qanda anticisimlər təması təsdiqləyir, lakin sağalmaya nəzarət üçün yararlı deyil.
Testdən 2 həftə əvvəl proton pompası inhibitorları, 4 həftə əvvəl antibiotiklər və bismut preparatları dayandırılır, əks halda nəticə yalançı mənfi ola bilər.
Müalicə
Eradikasiya terapiyası proton pompası inhibitorunun iki-üç antibakterial preparatla birləşməsidir, çox vaxt bismut əlavə olunur; kurs adətən 14 gündür. Sxem regionda bakteriyaların klaritromisinə davamlılığından asılı seçilir. Kurs bitdikdən 4–6 həftə sonra sağalma mütləq tənəffüs testi və ya nəcis analizi ilə təsdiqlənir. Antibiotikləri özbaşına qəbul etmək olmaz: bu, rezistentlik yaradır.
Profilaktika
Əllərin yuyulması, fərdi qab-qacaq, təhlükəsiz su. Mədə xərçəngi olan xəstələrin qohumlarının müayinəsi və müalicəsi məqsədəuyğundur.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Qanlı və ya «qəhvə çöküntüsü» kimi qusma, qara qatranabənzər nəcis, qəfil «xəncər kimi» qarın ağrısı, kəskin halsızlıq və başgicəllənmə olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın. Udqunmanın çətinləşməsi, arıqlama və anemiya planlı müraciət tələb edir.
Üst termin: Bakterial infeksiya
Əlaqəli terminlər
- Ureaza tənəffüs testi
- Xroniki qastrit
- Xora xəstəliyi
- Mədə xərçəngi
- Atrofik qastrit
- Mədənin intestinal metaplaziyası
- Qastroskopiya
- Funksional dispepsiya
