Ureaza tənəffüs testi

Ureaza tənəffüs testi helikobakter infeksiyasının ən dəqiq qeyri-invaziv diaqnostika üsullarından biridir. Helicobacter pylori sidik cövhərini ammonyak və karbon qazına parçalayan ureaza fermenti hasil edir. Xəstə təhlükəsiz, stabil karbon izotopu 13C ilə (nadir hallarda 14C) nişanlanmış sidik cövhəri məhlulu içir və müəyyən vaxtdan sonra xüsusi paketə və ya sınaq şüşəsinə nəfəs verir. Mədədə bakteriya varsa, nəfəs havasında nişanlanmış karbon qazı yaranır. Müayinə ağrısızdır və dəqiqliyinə görə qastroskopiya zamanı biopsiya ilə müqayisə olunur.

Nə üçün təyin edilir

• Dispepsiya, mədə və on iki barmaq bağırsağın xora xəstəliyi, xroniki qastrit zamanı Helicobacter pylori-nin ilkin diaqnostikası.
• Mədə xərçəngi olan xəstələrin qohumlarının və qeyri-steroid iltihabəleyhinə dərmanların uzun müddətli qəbulundan əvvəl müayinə.
• Eradikasiya terapiyasının uğuruna nəzarət — müalicə bitdikdən ən azı 4 həftə sonra.

Hazırlıq

Bakteriyanı zəiflədən dərmanlar testin dəqiqliyini azaldır. Buna görə həkimlə razılaşdırılaraq proton pompası inhibitorları 2 həftə, antibiotiklər və bismut preparatları isə 4 həftə əvvəl dayandırılır. Test ac qarına, ən azı 6 saat yeməkdən, içməkdən və siqaretdən sonra aparılır; səhər saqqız çeynəmək olmaz. 13C ilə test uşaqlar və hamilələr üçün təhlükəsizdir, 14C variantı onlara aparılmır.

Normalar

Normada nəticə mənfidir: sidik cövhəri qəbulundan sonra nişanlanmış karbon qazının artımı hədd dəyərindən aşağıdır. Müsbətlik həddi və ölçü vahidləri test sistemindən və cihazdan asılıdır, buna görə nəticə konkret laboratoriyanın meyarları ilə qiymətləndirilir.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Müsbət nəticə aktiv Helicobacter pylori infeksiyası deməkdir və həkimin təyinatı ilə, adətən antibiotiklər və proton pompası inhibitorunun kombinasiyası ilə müalicə tələb edir. Yalançı mənfi nəticə dərmanların dayandırılma müddətinə əməl edilmədikdə, mədə rezeksiyasından sonra, xoradan qanaxma zamanı mümkündür. Yalançı müsbət nəticə nadirdir, lakin mədədə ureaza aktivliyi olan başqa bakteriyalar olduqda rast gəlinir. Qara nəcis, qanlı qusma, arıqlama, udma çətinliyi kimi həyəcan verici simptomlar varsa, tənəffüs testi əvəzinə qastroskopiya lazımdır.