Elektroensefaloqrafiya

Elektroensefaloqrafiya (EEQ) baş beyin qabığının neyronlarının yaratdığı zəif elektrik potensiallarını qeyd edir. Ekranda onlar müxtəlif tezlik və amplitudlu dalğalar — ritmlər kimi görünür. Onların xarakterinə görə həkim artmış qıcolma hazırlığının əlamətlərini, ocaqlı pozuntuları və beyin işinin ümumi dəyişikliklərini görür. EEQ beynin quruluşunu göstərmir: şişləri, qansızmaları və digər ocaqları axtarmaq üçün maqnit-rezonans tomoqrafiya və ya kompüter tomoqrafiya lazımdır.

Göstərişlər

• epileptik tutmalar və epilepsiyadan şübhə, müalicənin seçilməsi və nəzarəti;
• naməlum təbiətli huşunu itirmə və şüur pozğunluğu epizodları — onları tutmalardan ayırmaq üçün;
• ensefalitlər, ensefalopatiyalar, o cümlədən metabolik;
• kəllə-beyin travmasının nəticələri;
• koma və reanimasiyada olan pasiyentlərin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi;
• bəzi yuxu pozğunluqları — polisomnoqrafiyanın tərkibində.

Hazırlıq

Bir gün əvvəl başı maska, balzam və yağlar olmadan yumaq, mürəkkəb saç düzümü etməmək, lak və gel istifadə etməmək. Müayinə günü tünd qəhvə və enerji içkiləri içməmək, adi qaydada yemək — aclıq qeydi təhrif edə bilər. Həkim başqa göstəriş verməyibsə, antiepileptik preparatlar dayandırılmır. Bəzən yuxu deprivasiyasından sonra EEQ təyin edilir — onda bir gün əvvəl həkimin göstərişinə uyğun olaraq adi vaxtdan az yatmaq lazımdır. Uşaqları elektrodlu papağa əvvəlcədən hazırlamaq vacibdir.

Necə aparılır

Pasiyent gözləri qapalı oturur və ya uzanır, başına elektrodlu papaq geyindirilir və ya elektrodlar xüsusi pasta ilə yapışdırılır. Standart rutin EEQ 20–40 dəqiqə davam edir və funksional sınaqları əhatə edir: gözlərin açılması, dərin tez-tez nəfəs alma (hiperventilyasiya) və ritmik işıq stimulyasiyası. Onlar gizli epileptik aktivliyi aşkar etməyə kömək edir. İnformativlik kifayət etmədikdə yuxu EEQ-si və ya uzunmüddətli video-EEQ monitorinqi — eyni zamanda videoyazı ilə bir neçə saatdan bir sutka və daha çox aparılır.

Yadda saxlamaq vacibdir: tutmalar arasında normal EEQ epilepsiyanı istisna etmir, cüzi dəyişikliklər isə sağlam insanlarda da rast gəlinir. Diaqnozu nevroloq məlumatların məcmusuna görə qoyur.

Mümkün hisslər

Müayinə ağrısız və təhlükəsizdir. Hiperventilyasiya zamanı baş gicəllənə və ya barmaqlarda göynəmə yarana bilər. Epilepsiyası olan insanlarda sınaqlar nadir hallarda tutma törədir, buna görə prosedur nəzarət altında keçir. Qıcolma tutması 5 dəqiqədən uzun sürərsə, tutmalar şüur bərpa olunmadan bir-birinin ardınca gələrsə və ya həyatda ilk dəfə baş veribsə, təcili tibbi yardım (103) çağırın.