Impaired consciousness MKB-10: R40

Şüur pozğunluğu — oyaqlıq səviyyəsinin azalması və ya özünün və ətrafın qavranılmasının təhrif olunması: karıxmadan və çaşqınlıqdan soporadək və komaya qədər.

Şüur pozğunluqları kəmiyyət — oyaqlıq səviyyəsinin azalması (karıxma, sopor, koma) və keyfiyyət pozğunluqlarına bölünür; ikincidə insan oyaq olur, lakin ətrafı təhrif olunmuş şəkildə qavrayır (şüur qarışıqlığı, delirium, alaqaranlıq vəziyyətlər). Kəskin yaranmış demək olar ki, istənilən şüur pozğunluğu dərhal tibbi yardım tələb edən təcili vəziyyətdir. Zəifləmənin dərinliyini qiymətləndirmək üçün həkimlər Qlazqo koma şkalasından istifadə edir.

Mümkün səbəblər

Beyin zədələnməsi: insult, kəllə-beyin travması, şiş, meningit və ensefalit, epileptik tutma və ondan sonrakı vəziyyət.
Maddələr mübadiləsinin pozulması: hipoqlikemiya və ağır hiperqlikemiya, natrium və kalsium pozuntuları, qaraciyər və böyrək çatışmazlığı.
Oksigen aclığı: tənəffüs və ürək çatışmazlığında hipoksiya, qan dövranının dayanması, dəm qazı ilə zəhərlənmə.
Toksik: alkoqol, narkotik və sedativ maddələr, dərmanların həddindən artıq dozası.
Sistem: sepsis, ağır susuzlaşma, istivurma və ya donma.

Hansı əlamətlərlə müşayiət olunur

Yuxululuq və ləngimə, aydın olmayan nitq, zaman və məkanda istiqamətin itməsi, qeyri-adekvat davranış, ağrıya reaksiyanın zəifləməsi. Qıcolmalar, qızdırma və ənsə əzələlərinin rigidliyi, üzün asimmetriyası və ətraflarda zəiflik, bəbəklərin fərqli ölçüsü, tənəffüs pozuntusu ilə birləşmə xüsusilə təhlükəlidir.

Diaqnostika

Xəstəxanaya qədər mərhələdə dərhal tənəffüs, nəbz, arterial təzyiq və qlükoza səviyyəsi yoxlanılır. Stasionarda baş beynin kompüter və ya maqnit-rezonans tomoqrafiyası, qan analizləri (elektrolitlər, qaraciyər və böyrək funksiyası, qan qazları, toksikoloji skrininq), EKQ, göstərişə görə lümbal punksiya və elektroensefaloqrafiya aparılır. Taktika müəyyən edilmiş səbəbə görə seçilir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Şüurun qəfil zəifləməsi, çaşqınlıq və ya insanı oyatmağın mümkün olmadığı istənilən halda dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın. Zərərçəkəni tək qoymayın, dilin geri düşməsinin və aspirasiyanın qarşısını almaq üçün onu yan üstə uzadın, ağızdan yemək, içki və dərman verməyin. İnsanın şəkərli diabeti olduğu məlumdursa və o, huşundadır və uda bilirsə, şirin içki vermək olar. Həkimlərə xroniki xəstəliklər, dərmanlar və simptomların başlama vaxtı barədə məlumat verin.