Konyunktiva ilə sklera arasındakı nazik birləşdirici toxuma qişası olan episkleranın iltihabı. Adətən xoşxassəli keçir və görməni təhdid etmir.
Episklerit gözün ağının bir hissəsinin və ya bütövlükdə qızarması və yüngül narahatlıqla özünü göstərir. O, daha çox gənc və orta yaşlı böyüklərdə, xüsusilə qadınlarda rast gəlinir, çox vaxt təkrarlanır və adətən 1–3 həftəyə öz-özünə keçir. Həkimin əsas vəzifəsi onu skleritdən və qırmızı gözün görmə üçün təhlükəli digər səbəblərindən ayırmaqdır.
Səbəblər və risk amilləri
Əksər hallarda səbəb aşkarlanmır. Pasiyentlərin bir qismində episklerit sistem xəstəliklərlə bağlıdır:
- revmatoid artrit, sistem qırmızı qurdeşənəyi, vaskulitlər;
- bağırsağın iltihabi xəstəlikləri — Kron xəstəliyi, xoralı kolit;
- podaqra, rozasea, atopik vəziyyətlər;
- daha nadir — infeksiyalar (herpes zoster, sifilis, Layme xəstəliyi).
Simptomlar
- Sadə episklerit — daha çox göz yarığı nahiyəsində sektoral və ya diffuz çəhrayı-qırmızı qızartı.
- Düyünlü — ətrafında qızartı olan məhdud hərəkətli düyüncük.
- Narahatlıq hissi, basdıqda yüngül ağrı, bəzən göz yaşı axması.
- Görmə zəifləmir, ifrazat yoxdur və ya minimaldır.
Diaqnostika
Oftalmoloq gözü yarıq lampada müayinə edir. Fenilefrin damcıları ilə sınaq episkleriti skleritdən ayırmağa kömək edir: episkleranın səthi damarları daralır və qızartı solğunlaşır, skleritdə isə bu baş vermir. Residivləşən gedişdə və ya sistem xəstəlik əlamətləri olduqda analizlər və revmatoloq məsləhəti təyin olunur.
Müalicə
Yüngül formalar rahatlıq üçün soyuq kompreslər və göz yaşı əvəzedicilərindən başqa çox vaxt müalicə tələb etmir. Simptomlar güclü olduqda həkim iltihab əleyhinə damcıların (qlükokortikoidlər) qısa kursunu və ya daxilə qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr təyin edə bilər. Sistem xəstəlik varsa, ona nəzarət vacibdir. Hormonlu damcılar gözdaxili təzyiqin artması riski səbəbindən yalnız oftalmoloqun nəzarəti altında istifadə olunur.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Episklerit çox ağrılı olmur. Aşağıdakı hallarda ehtiyatlı olmaq lazımdır:
- gicgaha və çənəyə yayılan, gecə oyadan dərin, burğulayıcı ağrı yarandı — sklerit ola bilər;
- qızartı bənövşəyi-göyümtül çalar aldı;
- görmə zəiflədi, fotofobiya yarandı;
- simptomlar üç həftədən çox keçmir.
Əlaqəli terminlər
- Gözlərin qızarması
- Uveit
- Revmatoid artrit
- Sistem qırmızı qurdeşənəyi
- Konyunktivit
- Göz ağrısı
- Quru göz sindromu
