Eroziv qastrit — selikli qişada eroziyaların, qanaya bilən səthi qüsurların əmələ gəlməsi ilə gedən mədə iltihabıdır.
Eroziv qastrit mədənin zədələnmə formasıdır: selikli qişada eroziyalar — xoradan fərqli olaraq əzələ qatına çatmayan dayaz qüsurlar yaranır. Eroziyalar çox vaxt çoxsaylı olur və səbəb aradan qaldırıldıqda çapıqsız sağalır. Əslində onların çoxunda iltihab zəif olur, buna görə həkimlər «eroziv qastropatiya» terminindən də istifadə edirlər. Əsas praktiki təhlükə mədə qanaxmasıdır.
Səbəblər və risk amilləri
- qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələrin və asetilsalisil turşusunun qəbulu, xüsusən antikoaqulyantlar və ya qlükokortikoidlərlə birlikdə;
- alkoqoldan sui-istifadə;
- Helicobacter pylori infeksiyası;
- ağır fizioloji stress: yanıqlar, geniş əməliyyatlar, şok, reanimasiya vəziyyətləri (stress-xoralar);
- siqaret, yaşlı yaş, qaraciyər və böyrək xəstəlikləri.
Simptomlar
Epiqastriumda yandırıcı və ya sızıltılı ağrı, ürəkbulanma, bəzən qusma, dolğunluq hissi. Eroziyalar tez-tez simptomsuz keçir və ilk dəfə qanaxma zamanı aşkarlanır: «qəhvə çöküntüsü» kimi qusma, qara nəcis (melena), halsızlıq və başgicəllənmə. Gizli daimi qan itkisi dəmir defisitli anemiyaya səbəb ola bilər.
Diaqnostika
Diaqnoz qastroskopiya zamanı qoyulur: tək və ya çoxsaylı eroziyalar, onların yerləşməsi və qanaxma əlamətləri görünür. Eyni zamanda biopsiya götürülür və material H. pylori-yə yoxlanılır. Ümumi qan analizi, ehtiyac olduqda ferritin və nəcisdə gizli qan analizi təyin edilir.
Müalicə
Əsas məqsəd səbəbi aradan qaldırmaqdır: mümkünsə QSİV dayandırılır və ya dəyişdirilir, alkoqol və siqaretdən imtina edilir, H. pylori eradikasiyası aparılır. Sağalma üçün proton pompası inhibitorları istifadə olunur. Xəstə daim aspirin və ya antikoaqulyant qəbul etməlidirsə, onların dayandırılması barədə qərarı yalnız həkim verir — tromboz riskinə görə özbaşına kəsmək olmaz. Uzun müddət QSİV qəbul edən yüksək riskli şəxslərə qoruyucu PPİ terapiyası təyin edilir. Qanaxmada endoskopik hemostaz aparılır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Qanlı və ya qəhvə çöküntüsü rəngli qusma, qara qatranabənzər nəcis, qəfil halsızlıq, huşunu itirmə, ürəkdöyünmə, solğunluq olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın. Briqada gələnə qədər yeməyin, içməyin və uzanın.
Üst termin: Qastrit
Əlaqəli terminlər
- Qastrit
- Xroniki qastrit
- Helikobakter infeksiyası
- Mədə-bağırsaq qanaxması
- Melena
- Mədə xorası
- Qastropatiya
- Qastroskopiya
