Mədə xorası — mədənin selikli qişasında dərin qüsurdur; ən çox Helicobacter pylori və ya QSİV qəbulu ilə əlaqəlidir.
Mədə xorası mədə divarının selikli qişadan daha dərinə keçən məhdud dağılmasıdır. Turşu və pepsinin aqressiv təsiri selikli qişanın qoruyucu xüsusiyyətlərindən üstün gəldikdə yaranır. Mədə xoraları yaşlı insanlarda daha çox rast gəlinir. Mühüm xüsusiyyət: xora görünüşü altında mədə xərçəngi gizlənə bilər, buna görə hər bir mədə xorası biopsiya və sağalmanın endoskopik nəzarətini tələb edir.
Səbəblər və risk amilləri
- Helicobacter pylori infeksiyası;
- qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələr, aspirin, xüsusən antikoaqulyantlar və qlükokortikoidlərlə birlikdə, yaşlılarda;
- siqaret, alkoqoldan sui-istifadə;
- ağır ümumi xəstəliklər, reanimasiya vəziyyətləri;
- nadir səbəblər — hipersekretor vəziyyətlər, Kron xəstəliyi.
Simptomlar
Yeməkdən az sonra yaranan epiqastrium ağrısı və ya yanma, dolğunluq hissi, erkən doyma, ürəkbulanma, bəzən qusma. Ağrıya görə insan az yeməyə başlaya və arıqlaya bilər. Xoraların bir hissəsi, xüsusən QSİV ilə əlaqəli olanlar, qanaxma yaranana qədər simptomsuz keçir.
Diaqnostika
Əsas üsul bədxassəli prosesi istisna etmək üçün xoranın kənarlarından və dibindən biopsiya ilə qastroskopiyadır. Eyni zamanda H. pylori-nin olub-olmaması yoxlanılır. Qan analizlərində hemoqlobin və dəmir ehtiyatı qiymətləndirilir. Müalicənin 8–12 həftəsindən sonra tam sağalmaya əmin olmaq üçün nəzarət qastroskopiyası aparılır; sağalmayan xora təkrar biopsiya üçün səbəbdir.
Müalicə
- proton pompası inhibitorları, bir qayda olaraq duodenal xoradan daha uzun kursla;
- H. pylori aşkar edildikdə eradikasiya terapiyası və sonra sağalmanın təsdiqi;
- QSİV-in dayandırılması və ya, bu mümkün deyilsə, həkimin qərarı ilə qoruyucu terapiya;
- siqaret və alkoqoldan imtina.
Endoskopik və ya cərrahi müalicə qanaxma, perforasiya, stenoz zamanı, həmçinin xoranın bədxassəli təbiəti təsdiqləndikdə lazımdır. Müalicəni həkim təyin edir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Qəfil kəskin qarın ağrısı, qanlı və ya «qəhvə çöküntüsü» kimi qusma, qara nəcis, kəskin halsızlıq və huşunu itirmə olduqda dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın. 50 yaşdan yuxarısınızsa və mədə ağrıları, iştahanın itməsi, arıqlama və ya anemiya ilk dəfə yaranıbsa, qastroenteroloqa təxirə salmadan müraciət edin.
Üst termin: Xora xəstəliyi
Əlaqəli terminlər
- Xora xəstəliyi
- On iki barmaq bağırsağın xorası
- Helikobakter infeksiyası
- Mədə xərçəngi
- Xoranın perforasiyası
- Mədə-bağırsaq qanaxması
- Qastroskopiya
- Xroniki qastrit
