Huşsuz insan arxası üstə uzandıqda dil və qusuntu tənəffüs yolunu bağlaya bilər. Normal nəfəs alan huşsuz insanı yan üstə — bərpa vəziyyətinə qoymaq tənəffüs yolunu açıq saxlayır. Bu zaman nəfəsi daim izləmək lazımdır: o, istənilən an dayana bilər.
Əlamətlər
- İnsan səsə və toxunuşa reaksiya vermir
- Normal, müntəzəm nəfəs alır
Nə etməli
-
Nəfəsi yoxlayın
Tənəffüs yolunu açın — başı arxaya əyib çənəni qaldırın — və on saniyəyədək nəfəsin normal olduğuna əmin olun.
-
Qolu yerləşdirin
Zərərçəkənin yanında diz çökün. Sizə yaxın olan qolunu dirsəkdən bükülü halda yuxarı qoyun.
-
Digər qolu və ayağı hazırlayın
Uzaq qolunu sinəsinin üstündən keçirib ovucunun arxasını sizə yaxın yanağına söykəyin və saxlayın. Uzaq ayağını dizdən bükün, pəncəsi yerdə olsun.
-
Yan üstə çevirin
Bükülü dizdən tutub zərərçəkəni özünüzə tərəf yan üstə çevirin. Üst ayağı bud və diz düz bucaq altında olacaq şəkildə yerləşdirin.
-
Tənəffüs yolunu açıq saxlayın
Başı bir qədər arxaya əyin ki, tənəffüs yolu açıq qalsın, ağızdan maye axa bilsin.
-
103 və izləmə
103-ə zəng edin. Nəfəsi daim yoxlayın. Normal nəfəs dayanarsa, onu arxası üstə çevirib reanimasiyaya başlayın. Uzun müddət gözləmək lazım gələrsə, təxminən yarım saatdan bir digər yana çevirin.
Nə etmək olmaz
- Huşsuz insanı arxası üstə nəzarətsiz qoymayın
- Başın altına hündür yastıq qoymayın
- Huşsuz insana içki verməyin, ağzına bir şey qoymayın
- Onu tək buraxmayın
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
Huşsuz insan nəfəs alsa da, həmişə 103-ə zəng edin. Huşsuzluğun səbəbi — travma, insult, zəhərlənmə, qan şəkərinin düşməsi — həkim tərəfindən müəyyən edilməlidir.
Uşaqlarda
Uşaqda bərpa vəziyyəti böyüklərdə olduğu kimidir. Körpəni qucağınızda üzüaşağı, başı bir qədər aşağıda olmaqla saxlaya bilərsiniz ki, dil və ifrazat tənəffüs yolunu bağlamasın. Nəfəsini daim izləyin.
Tez-tez verilən suallar
Zərərçəkən normal nəfəs alırsa və tənəffüs yolu təhlükədə deyilsə, onu yerində saxlayın. Qusursa və ya tənəffüs yolu tutulursa, köməkçilərlə birlikdə baş, boyun və gövdəni bir xətdə saxlayaraq yan üstə çevirin.
