Bayılma — beyinə qan axınının müvəqqəti azalması nəticəsində qısa müddətli huş itməsidir. Çox vaxt qorxu, ağrı, uzun müddət ayaq üstə durmaq, istilik, susuzluq fonunda olur və zərərsiz keçir. Amma bayılma ürək ritminin pozulması və digər ciddi xəstəliklərin də əlaməti ola bilər.
Əlamətlər
- Əvvəlcə — başgicəllənmə, zəiflik, ürəkbulanma, gözlərin qaralması, qulaqlarda küy
- Solğunluq, soyuq tər
- Qısa müddətli huş itməsi və yıxılma
- Bir-iki dəqiqəyə özünə gəlmə
Nə etməli
-
Bayılma yaxınlaşırsa
Hiss edən insan dərhal oturmalı və ya uzanmalıdır. Çömbəlmək, ayaqları çarpazlayıb əzələləri gərginləşdirmək, əlləri bir-birinə sıxmaq huşun itməsinin qarşısını ala bilər.
-
Huşunu itirdisə — uzandırın
İnsanı arxası üstə uzandırın, nəfəs aldığını yoxlayın. Ayaqlarını bir qədər qaldırmaq olar.
-
Hava və rahatlıq
Sıx paltarı boşaldın, ətrafdakı insanları aralayın, təmiz hava təmin edin.
-
Özünə gəlmirsə
Bir-iki dəqiqə ərzində huşu qayıtmırsa — 103-ə zəng edin, nəfəs normaldırsa — yan üstə qoyun, normal nəfəs yoxdursa — reanimasiya.
-
Özünə gəldikdən sonra
Tez ayağa qalxmasın, bir neçə dəqiqə uzanıb sonra otursun. Yıxılma zamanı alınmış zədələri yoxlayın.
Nə etmək olmaz
- Huşsuz insanı oturaq vəziyyətdə saxlamayın
- Üzünə şillə vurmayın, üstünə çoxlu su tökməyin
- Huşsuz insana içki verməyin
- Özünə gələn kimi qəfil ayağa qaldırmayın
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
103-ə zəng edin, əgər:
- huş bir-iki dəqiqə ərzində qayıtmır;
- bayılma fiziki yük zamanı və ya uzanmış vəziyyətdə baş verib;
- öncəsində ürəkdöyünmə, döş ağrısı, nəfəs darlığı olub;
- insanda ürək xəstəliyi var və ya ailədə gənc yaşda qəfil ölüm halları olub;
- yıxılarkən başını vurub, qıcolma olub, özünə gəldikdən sonra çaşqındır;
- hamilə qadındır və ya yaşlı insandır.
Uşaqlarda
Yeniyetmələrdə bayılma çox vaxt uzun müddət ayaq üstə durmaq, aclıq, istilik fonunda olur. Amma idman zamanı bayılma ürək xəstəliyinin əlaməti ola bilər — uşağı mütləq kardioloqa göstərin.
Tez-tez verilən suallar
Terapevt və ya kardioloq bayılmanın şəraitini soruşur, EKQ, Holter monitorinqi, ürəyin USM-i kimi müayinələr təyin edə bilər. Təkrarlanan bayılmalar mütləq araşdırılmalıdır.
Buna ehtiyac yoxdur. Uzanmış vəziyyətdə huş adətən öz-özünə qayıdır. Kəskin iy tənəffüs yollarını qıcıqlandıra bilər.
Simptomlar
Xəstəliklər
Bu mövzuda məqalələr
Huşitirmə öncəsi vəziyyət
Huşitirmə öncəsi vəziyyət — beynin qan təchizatının müvəqqəti pisləşməsindən xəbər verən və həqiqi huşitirmədən əvvəl gələ bilən klinik…
İstiqamət: Kardiologiya
