Adenomyosis uteri MKB-10: N80.0

Adenomioz — uşaqlığın selikli qişasına bənzər toxumanın onun əzələ qatına daxil olduğu endometrioz formasıdır; ağrılı və bol aybaşı ilə müşayiət olunur.

Sinonimlər: Daxili endometrioz

Adenomioz xoşxassəli vəziyyətdir: endometri (uşaqlığın daxili qatı) hüceyrələri miometrinin — uşaqlığın əzələ divarının — qalınlığında yerləşir. Hər siklda bu ocaqlar hormonlara cavab verir, şişir və divarın içində qanayır. Nəticədə uşaqlıq böyüyür, bərkiyir və ağrılı olur. Proses diffuz (bütün divar boyu) və ya ocaqlı (düyünlü) ola bilər, tez-tez uşaqlıq mioması və xarici endometriozla birlikdə rast gəlinir.

Səbəblər və risk amilləri

Dəqiq mexanizm tam aydın deyil. Endometri ilə miometri arasındakı sərhədin zədələnməsi və ocaqların estrogendən asılılığı əsas rol oynayır. Risk amilləri:

doğuşlar, xüsusilə çoxsaylı, və kesar əməliyyatı;
uşaqlıq boşluğunun qaşınması, abortlar və digər uşaqlıqdaxili müdaxilələr;
35–50 yaş;
aybaşının erkən başlaması və qısa sikl.

Simptomlar

Qadınların təxminən üçdə birində adenomioz heç bir əlamət vermir. Klinik ifadəli formada aşağıdakılar xarakterikdir:

bol və uzunmüddətli aybaşı, zamanla dəmir defisitli anemiyaya səbəb ola bilər;
illər keçdikcə güclənən aybaşı ağrısı (dismenoreya);
xroniki çanaq ağrısı, cinsi əlaqə zamanı ağrı;
aybaşıdan əvvəl və sonra qanlı ləkələnmə;
hamiləliyin baş verməsində və daşınmasında çətinliklər.

Diaqnostika

Əsas üsul transvaginal ultrasəs müayinəsidir: həkim divarların asimmetrik qalınlaşmasını, miometrinin qeyri-bircinsliyini, əzələ qatında kiçik kistaları görür. Şəkil aydın olmadıqda kiçik çanaq orqanlarının MRT-si təyin edilir. Qanaxmanın digər səbəblərini istisna etmək üçün histeroskopiya, ümumi qan analizi və ferritin lazım ola bilər.

Müalicə

Taktika simptomların şiddətindən, yaşdan və hamiləlik planlarından asılıdır. Ağrını azaltmaq üçün qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələr tətbiq olunur. Hormonal terapiya (progestinlər, o cümlədən levonorgestrelli uşaqlıqdaxili sistem, kombinə edilmiş oral kontraseptivlər, QnRH aqonistləri) qan itkisini və ağrını azaldır. Konservativ müalicə kömək etmədikdə və hamiləlik planlaşdırılmadıqda uşaqlıq arteriyalarının embolizasiyası və ya uşaqlığın çıxarılması (histerektomiya) müzakirə olunur. Müalicə sxemini ginekoloq seçir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

bir neçə saat ərzində gigiyenik bağlamanın bir saatdan tez islandığı aybaşı qanaxması;
güclü zəiflik, başgicəllənmə, huşunu itirmə, solğunluq;
adi ağrıkəsicilərdən sonra keçməyən kəskin qarınaltı ağrısı.

Huşunu itirmə və ya ürək döyüntüsünün artması ilə müşayiət olunan bol qanaxmada təcili tibbi yardım (103) çağırın.

Üst termin: Endometrioz