Sterilitas MKB-10: N97, N46

Sonsuzluq kontrasepsiyasız müntəzəm cinsi həyatın 12 ayı ərzində (qadın 35 yaş və yuxarıdırsa, 6 ay) hamiləliyin baş verməməsidir.

ÜST-ün tərifinə görə, sonsuzluq cütlüyün 12 ay müntəzəm, qorunmasız cinsi əlaqədən sonra kliniki hamiləliyə nail ola bilməməsidir. 35 yaş və yuxarı qadınlara müayinəyə artıq 6 aydan sonra, məlum problemlər (menstruasiyanın olmaması, keçirilmiş əməliyyatlar, partnyorda xəstəliklər) olduqda isə dərhal başlamaq tövsiyə edilir. Sonsuzluq cütlüyə aiddir: səbəb qadında, kişidə, hər ikisində ola bilər, bəzən isə ümumiyyətlə aşkar edilmir.

Səbəblər və risk amilləri

Qadın amilləri: ovulyasiyanın pozulması (polikistoz yumurtalıq sindromu, hiperprolaktinemiya, qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri), iltihablardan sonra uşaqlıq borularının keçməməzliyi, endometrioz, uşaqlığın mioması və polipləri, yaşla yumurtalıq ehtiyatının azalması.
Kişi amilləri: spermatogenezin pozulması, varikosele, toxum axarlarının obstruksiyası, hormonal və genetik pozuntular, infeksiyalar.
Ümumi amillər: yaş, siqaret çəkmə, piylənmə və ya çəki çatışmazlığı, cinsi yolla keçən infeksiyalar, alkoqol, bəzi dərmanlar.

Simptomlar

Əsas əlamət hamiləliyin olmamasıdır. Səbəbə dolayısı ilə qeyri-müntəzəm və ya olmayan menstruasiyalar, ağrılı aybaşı, cinsi əlaqə zamanı ağrı, süd vəzilərindən ifrazat, kişilərdə isə libidonun azalması və erektil disfunksiya işarə edə bilər.

Diaqnostika

Hər iki partnyor eyni vaxtda müayinə olunur. Əsas müayinələr:

kişidə spermoqramma;
ovulyasiyanın təsdiqi (ikinci fazada progesteron, ultrasəs monitorinqi);
hormonlar: FSH, LH, estradiol, prolaktin, TSH, anti-Müller hormonu;
boruların keçiriciliyinin qiymətləndirilməsi — histerosalpinqoqrafiya və ya sonohisterosalpinqoqrafiya;
kiçik çanaq orqanlarının ultrasəs müayinəsi, infeksiyalara analizlər.

Müalicə

Taktika səbəbdən, yaşdan və sonsuzluğun müddətindən asılıdır. Həyat tərzinin və çəkinin korreksiyası, endokrin pozuntuların müalicəsi, ovulyasiyanın induksiyası, cərrahi müalicə (endometriozda laparoskopiya, varikoselenin aradan qaldırılması), uşaqlıqdaxili inseminasiya, EKO və ICSI, donor hüceyrələrdən istifadə mümkündür. Dərmanları və proqramları reproduktoloq seçir.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli

Hamiləlik göstərilən müddətdə baş vermirsə, menstruasiyalar yoxdursa və ya çox qeyri-müntəzəmdirsə, məlum ginekoloji və ya uroloji xəstəliklər varsa, yaxud fertilliyə zərər verə biləcək müalicə gözlənilirsə, müraciəti təxirə salmayın.