Görmə yorğunluğu: yaxın məsafədə və ya ekran qarşısında uzun müddət işlədikdən sonra gözdə narahatlıq, yanma, bulanıq görmə və baş ağrısı.
Sinonimlər: Göz yorğunluğu
Astenopiya gözlər uzun müddət və gərgin işləməli olduqda — oxuyarkən, kompüterdə işləyərkən, qaranlıqda maşın sürərkən, incə iş görərkən — yaranan şikayətlər kompleksidir. Bu ayrıca xəstəlik deyil, yükün görmə sisteminin imkanlarını aşdığına dair siqnaldır; çox vaxt korreksiya olunmamış refraksiya anomaliyası və ya gözün quruluğu ilə bağlıdır.
Mümkün səbəblər
- Akkomodativ astenopiya — uzaqgörmə, astiqmatizm, başlanğıc presbiopiya, düzgün seçilməmiş eynək zamanı gözün fokuslayıcı əzələsinin həddən artıq gərginləşməsi.
- Əzələ astenopiyası — gizli çəpgözlük, konvergensiya zəifliyi zamanı hər iki gözü obyektdə saxlamağın çətinliyi.
- Quru göz sindromu — ekran qarşısında seyrək qırpma, kondisionerli hava, kontakt linzalar.
- Zəif işıqlandırma, parıltılar, xırda şrift, monitora qədər narahat məsafə.
- Ümumi amillər: yuxusuzluq, stress, miqren.
Nə müşayiət edir
Gözlərdə ağırlıq və yanma hissi, qızartı, göz yaşı axması və ya əksinə quruluq, mətnin müvəqqəti bulanıqlaşması, baxışı yaxından uzağa keçirməkdə çətinlik, gün sonuna doğru alın və gicgah nahiyəsində baş ağrısı tipikdir. İstirahətdən sonra simptomlar adətən keçir.
Diaqnostika
Oftalmoloq görmə itiliyini və refraksiyanı (gizli uzaqgörməni aşkar etmək üçün çox vaxt göz bəbəyini genişləndirməklə), akkomodasiya ehtiyatını, binokulyar görməni və gözlərin vəziyyətini yoxlayır, göz yaşı təbəqəsinin vəziyyətini qiymətləndirir. Səbəb çox vaxt köhnəlmiş eynək olur.
Nə kömək edir
- görmənin dəqiq korreksiyası, lazım olduqda kompüterdə iş üçün ayrıca eynək;
- «20–20–20» qaydası: hər 20 dəqiqədən bir 20 saniyə təxminən 6 metr uzaqlıqdakı əşyaya baxmaq;
- monitoru göz səviyyəsindən bir qədər aşağı, uzadılmış qol məsafəsində yerləşdirmək, parıltısız bərabər işıqlandırma;
- şüurlu qırpma, havanın nəmləndirilməsi, həkimin tövsiyəsi ilə süni göz yaşı;
- binokulyar görmə pozğunluqlarında mütəxəssisin təyin etdiyi ortoptik məşqlər.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Astenopiya özü təhlükəli deyil, lakin aşağıdakılar yarandıqda təcili müayinə lazımdır:
- istirahətdən sonra keçməyən görmənin kəskin zəifləməsi və ya ikiləşmə;
- qızartı, işıq mənbələri ətrafında göy qurşağı dairələri, ürəkbulanma ilə gözdə şiddətli ağrı;
- güclənən və görmə və ya nitq pozğunluğu ilə müşayiət olunan baş ağrısı.
Əlaqəli terminlər
- Kompüter görmə sindromu
- Quru göz sindromu
- Astiqmatizm
- Uzaqgörmə
- Presbiopiya
- Miopiya
- Baş ağrısı
- Görmənin lazer korreksiyası
Hansı həkim məşğul olur
Bu mövzuda məqalələr
Kompüter və görmə
Kompüterlə işləyərkən, rahat vəziyyəti asanlıqla tapmağın mümkün olduğu kitab oxumaqdan fərqli olaraq, insan tamamilə displeyin vəziyyətindən asılı olur.…
İstiqamət: Oftalmologiya

