Dölün dopplerometriyası — plasentanın işini və körpənin oksigenlə təminatını qiymətləndirmək üçün uşaqlıq, göbək ciyəsi və döl damarlarında qan axınının ultrasəs müayinəsidir.
Dölün dopplerometriyası Doppler effektinə əsaslanan USM növüdür; o, uşaqlıq arteriyalarında, göbək ciyəsi arteriyasında, dölün orta beyin arteriyasında və venoz axarda qan axınının sürətini və xarakterini ölçməyə imkan verir. Alınan indekslərə (pulsasiya indeksi, rezistentlik indeksi) əsasən həkim plasentanın körpəni oksigen və qida maddələri ilə nə dərəcədə təmin etdiyini müəyyən edir. Müayinə ana və döl üçün təhlükəsizdir və adətən adi USM ilə birlikdə aparılır.
Göstərişlər
- dölün bətndaxili inkişafının ləngiməsindən, azsululuq və ya çoxsululuqdan şübhə;
- anada hestasion hipertenziya, preeklampsiya, şəkərli diabet, böyrək xəstəlikləri;
- çoxdöllü hamiləlik, xüsusən monoxorial əkizlər;
- rezus-konflikt — orta beyin arteriyası ilə dölün anemiya riskini qiymətləndirmək üçün;
- şübhəli KTQ nəticələri, döl hərəkətlərinin azalması;
- preeklampsiya riskini qiymətləndirmək üçün 11–14 və 18–21-ci həftələrdə skrininq (uşaqlıq arteriyaları).
Hazırlıq
Xüsusi hazırlıq tələb olunmur. Sakit vəziyyətdə gəlmək və müayinəni fiziki yüklənmədən dərhal sonra etməmək məsləhətdir. Əvvəlki USM nəticələrini özünüzlə götürün.
Necə aparılır
Qadın arxası üstə və ya bir az yanı üstə uzanır ki, böyümüş uşaqlıq aşağı boş venanı sıxmasın. Həkim qarına gel çəkir və sensorla lazımi damarları tapır; ekranda rəngli xəritələmə və qan axını sürətinin əyriləri görünür. Prosedur 15–30 dəqiqə çəkir və ağrısızdır. Nəticə dərhal qiymətləndirilir, indekslər konkret hamiləlik müddəti üçün normalarla müqayisə olunur.
Nəticələr nəyi göstərir
Uşaqlıq arteriyalarında artmış müqavimət uşaqlıq-plasenta qan axınının pozulmasını, göbək ciyəsi arteriyasında isə plasentar çatışmazlığı göstərir. Göbək arteriyasında sıfır və ya əks diastolik axın və venoz axarda dəyişikliklər dölün ağır əziyyət çəkməsinin əlamətləridir və doğuş barədə təcili qərar tələb edir. Orta beyin arteriyasında sürətin artması dölün anemiyasına işarə edə bilər. Nəticələr həmişə USM-fetometriya və KTQ məlumatları ilə birlikdə şərh olunur.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Döl hərəkətləri xeyli seyrəlibsə, qanlı ifrazat, qarında ağrı, suyun sızması və ya təzyiqin qalxması ilə güclü baş ağrısı yaranıbsa, planlı müayinəni gözləmədən doğum evinə müraciət edin.
