Kardiotokoqrafiya

Kardiotokoqrafiya (KTQ) qeyri-invaziv müayinədir: hamilənin qarnına bərkidilən iki sensor vasitəsilə dölün ürək vurğularının tezliyi və uşaqlığın tonusu, yığılmaları sinxron qeydə alınır. Ürək ritminin xarakterinə və onun hərəkətlərə və sancılara cavabına görə həkim dölün kifayət qədər oksigen alıb-almadığını müəyyən edir. Üsul təhlükəsizdir və adətən üçüncü trimestrdən (bir qayda olaraq 32 həftədən sonra) və doğuşda tətbiq olunur.

Göstərişlər

• döl hərəkətlərinin azalması və ya xarakterinin dəyişməsi;
• dölün bətndaxili inkişafının ləngiməsi, azsululuq, dopplerometriyaya görə plasentar çatışmazlıq;
• hipertenziya, preeklampsiya, şəkərli diabet, hamiləliyin qaraciyərdaxili xolestazı;
• vaxtı keçmiş hamiləlik, çoxdöllü hamiləlik;
• doğuşda dölün vəziyyətinə nəzarət, xüsusən doğuşun stimullaşdırılmasında və keçmişdə kesar əməliyyatından sonra.

Hazırlıq

Ac qarına deyil, amma bol yeməkdən dərhal sonra da gəlməmək daha yaxşıdır. Müayinədən əvvəl sidik kisəsini boşaltmaq faydalıdır. Qeyd dölün aktiv dövründə aparılır, buna görə həkim bir az hərəkət etməyi və ya vəziyyəti dəyişməyi xahiş edə bilər.

Necə aparılır

Qadın yarımuzanmış vəziyyətdə və ya yanı üstə uzanır. Qarına kəmərlərlə dölün ürəyinin ən yaxşı eşidildiyi yerdə ultrasəs sensoru, uşaqlıq dibi nahiyəsində isə təzyiq sensoru bərkidilir. Bəzən hər hərəkətdə basılan düymə verilir. Qeyd adətən 20–40 dəqiqə çəkir, doğuşda isə fasiləsiz aparıla bilər.

Nəticələrin qiymətləndirilməsi

Bazal ritm (normada dəqiqədə 110–160 vurğu), variabellik, hərəkətlərə cavab olaraq sürətlənmələrin (akselerasiyalar) və yavaşlamaların (deselerasiyalar) olması qiymətləndirilir. Normal KTQ qeyd anında dölün yaxşı vəziyyətdə olduğunu göstərir. Şübhəli və ya patoloji qeyd diaqnoz deyil, müayinəni təkrarlamaq, dopplerometriya və USM aparmaq üçün səbəbdir; ciddi dəyişikliklərdə təcili doğuş məsələsi həll edilir. KTQ yalnız cari vəziyyəti qiymətləndirir və uzunmüddətli proqnoz vermir.

Mümkün hissiyyatlar

Müayinə ağrısızdır, narahatlıq yalnız uzun müddət uzanmaqla bağlıdır; arxası üstə uzananda başgicəllənmə olarsa, yanı üstə çevrilmək lazımdır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Döl hərəkətləri xeyli zəifləyibsə və ya dayanıbsa, planlı KTQ-ni gözləməyin — dərhal doğum evinə müraciət edin.