Döş aortasının anevrizması aortanın döş qəfəsi daxilində — kökündə, qalxan hissəsində, qövsündə və ya enən hissəsində davamlı lokal genişlənməsidir.
Döş aortasının anevrizması — döş boşluğunda aortanın bir hissəsinin normal diametrlə müqayisədə 1,5 dəfədən çox genişlənməsidir. O, aortanın kökündə və qalxan hissəsində, qövsündə və ya enən döş aortasında yerləşə bilər; bəzən qarın hissəsinə də keçir (torakoabdominal anevrizma). Anevrizmaların çoxu yavaş böyüyür və illərlə simptom vermir, lakin ölçü böyüdükcə həyat üçün təhlükəli olan laylanma və cırılma riski artır.
Səbəblər və risk amilləri
- arterial hipertenziya, yaşlı yaş, siqaret çəkmə;
- ateroskleroz — xüsusən enən hissə üçün;
- ikitaylı aorta qapağı;
- irsi sindromlar: Marfan, Loys–Ditz, Elers–Danlo (damar tipi), Terner;
- qohumlarda aorta anevrizması və laylanması;
- aorta divarının iltihabı (aortit), döş qəfəsinin travması.
Simptomlar
Anevrizma daha çox təsadüfən tapılır. Döş qəfəsində və ya kürəkdə küt ağrı, təngnəfəslik, öskürək, səsin xırıltılı olması (qayıdan sinirin sıxılması), udqunmanın çətinləşməsi mümkündür. Aortanın kökü zədələndikdə aorta çatışmazlığı inkişaf edə bilər.
Diaqnostika
Exokardioqrafiya (xüsusən kök və qalxan hissə üçün), KT-angioqrafiya və aortanın MRT-si istifadə olunur. Bu üsullar anevrizmanın diametrini, uzunluğunu və aortanın şaxələri ilə əlaqəsini göstərir. Böyümə sürətini müntəzəm izləmək vacibdir.
Müalicə
Kiçik anevrizmalar müşahidə olunur: təzyiq və xolesterinə nəzarət edilir, siqaretdən imtina olunur, görüntüləmə həkimin müəyyən etdiyi intervalla təkrarlanır. Dərmanlardan antihipertenziv preparatlar, tez-tez beta-blokatorlar və angiotenzin reseptor blokatorları tətbiq edilir. Hədd diametrinə çatdıqda, sürətli böyümə və ya simptomlar olduqda müdaxilə göstərilir: aortanın protezləşdirilməsi ilə açıq əməliyyat və ya daha çox enən hissə zədələndikdə endovaskulyar stentləmə (TEVAR). Üsulu damar cərrahı və ya kardiocərrah seçir.
Profilaktika
Arterial təzyiqə nəzarət, siqaretdən imtina, ailəvi formalarda qohumların skrininqi.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Döş qəfəsində, kürəkdə və ya kürək sümükləri arasında qəfil şiddətli ağrı, huşunu itirmə, ətraflarda qəfil zəiflik, qanhayxırma və ya kəskin təngnəfəslik olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Aorta anevrizması
Əlaqəli terminlər
- Aorta anevrizması
- Qalxan aortanın anevrizması
- Aortanın laylanması
- Qarın aortasının anevrizması
- Marfan sindromu
- Arterial hipertenziya
- KT-angioqrafiya
- Ateroskleroz
