Regionar ağrısızlaşdırma növü: yerli anestetik nazik kateter vasitəsilə onurğanın epidural sahəsinə yeridilir və bədənin aşağı və ya orta hissəsində ağrı bloklanır.
Sinonimlər: Epidural analgeziya, Epidural
Epidural anesteziya (analgeziya) şüuru qoruyaraq bədənin müəyyən nahiyəsində ağrını «söndürmək» üsuludur. Anestetik, bəzən kiçik doza opioidlə birlikdə, sərt beyin qişası ilə onurğa kanalının divarı arasındakı sahəyə yeridilir; burada onurğa beyni sinirlərinin kökcükləri keçir. Saxlanılan kateter vasitəsilə dərmanı saatlarla, hətta günlərlə əlavə etmək olar. Spinal anesteziyadan fərqli olaraq iynə onurğa beyni mayesinə daxil olmur, təsir isə tədricən inkişaf edir.
Göstərişlər
- doğuşun ağrısızlaşdırılması — ən çox bilinən tətbiq sahəsi;
- kesar əməliyyatı (çox vaxt spinal anesteziya ilə birlikdə);
- qarın, çanaq orqanlarında, ayaqlarda, bəzən döş qəfəsində əməliyyatlar — tək və ya narkozla birlikdə;
- xüsusən döş qəfəsi və qarın boşluğunda böyük əməliyyatlardan sonra uzunmüddətli ağrısızlaşdırma;
- ayrı-ayrı hallarda — güclü xroniki və ya onkoloji ağrının müalicəsi.
Əks-göstərişlər
- pasiyentin imtinası;
- qanın laxtalanmasının pozulması, trombositlərin azlığı, lazımi fasilə verilmədən antikoaqulyant qəbulu;
- punksiya yerində dəri infeksiyası, sepsis;
- kəskin hipovolemiya, bəzi ağır ürək qüsurları;
- kəllədaxili təzyiqin artması.
Onurğanın deformasiyaları və onda keçirilmiş əməliyyatlar proseduru çətinləşdirir, lakin həmişə istisna etmir.
Hazırlıq
Anestezioloq dərmanları (xüsusən qanı durulaşdıranları) dəqiqləşdirir, lazım olduqda qan analizini və koaquloqrammanı yoxlayır, venadaxili kateter qoyur. Doğan qadına izah edilir ki, doza düzgün seçildikdə prosedur doğuş fəaliyyətini dayandırmır və güc verməyə mane olmur.
Necə aparılır
Pasiyent əyilərək oturur və ya belini bükərək yan üstə uzanır. Dəri antiseptiklə işlənir və keyidilir. Xüsusi iynə ilə həkim epidural sahəni tapır və onun vasitəsilə nazik kateter keçirir, iynə çıxarılır. Test dozasından sonra əsas dərman yeridilir; ayaqlarda və qarında keyimə və istilik 10–20 dəqiqə ərzində artır. Bütün müddət ərzində təzyiq, nəbz, blokun səviyyəsi izlənilir.
Mümkün ağırlaşmalar
- təzyiqin enməsi, ürəkbulanma, titrəmə, dəri qaşınması;
- təsir müddətində ayaqlarda zəiflik, sidik ifrazında çətinlik;
- natamam və ya birtərəfli ağrısızlaşdırma;
- qişanın təsadüfən deşilməsi zamanı punksiyadan sonrakı baş ağrısı — ayaq üstə güclənir, uzananda keçir, müalicə olunur;
- iynə yerində ağrılılıq;
- çox nadir hallarda — epidural hematoma və ya abses, sinirin zədələnməsi.
Prosedurdan sonra artan bel ağrısı, gözlənilən vaxtda keçməyən keyimə və ya ayaqlarda zəiflik, qızdırma yaranarsa, dərhal həkimə bildirin — bu, təcili müayinə tələb edir.
Üst termin: Anesteziya
