Halitosis MKB-10: R19.6

Halitoz ağızdan davamlı pis qoxu gəlməsidir; adətən ağız boşluğunda bakteriyaların çoxalması, daha az hallarda LOR və ya daxili orqanların xəstəlikləri ilə bağlıdır.

Sinonimlər: Ağızdan pis qoxu gəlməsi

Halitoz nəfəsdə daimi xoşagəlməz qoxunun olmasıdır. Yuxudan və ya kəskin yeməkdən sonra yaranan, dişlər fırçalandıqdan sonra itən qoxu normal sayılır. Qoxu gün ərzində qalırsa, halitozdan danışılır. Təxminən on haldan doqquzunda mənbə ağızda olur: dilin üzərində, diş ərpində və parodontal ciblərdə yaşayan bakteriyalar uçucu kükürd birləşmələri ifraz edir.

Mümkün səbəblər

kifayət qədər olmayan gigiyena, dilin arxa hissəsində ərp;
gingivit, parodontit, kariyes, gigiyenik baxılmayan protezlər;
ağız quruluğu (dərmanlar, ağızla nəfəs alma, az maye qəbulu);
kazeoz tıxaclarla xroniki tonzillit, xroniki rinosinusit;
siqaret, spirtli içkilər, bəzi qidalar (sarımsaq, soğan);
daha nadir hallarda qastroezofageal reflüks xəstəliyi, dekompensasiya olunmuş şəkərli diabet (aseton qoxusu), qaraciyər və böyrək xəstəlikləri.

Nə müşayiət edir

Səbəbdən asılı olaraq qoxu diş ətinin qanaması və şişməsi, dişlərin laxlaması, boğaz ağrısı və badamcıqlarda ağ tıxaclar, burunun tutulması, ürək yanması və gəyirmə, susuzluq və tez-tez sidiyə getmə ilə müşayiət olunur. Əks vəziyyət də olur — psevdohalitoz: insan qoxunun olduğuna əmindir, ətrafdakılar isə onu hiss etmir.

Diaqnostika

İlk addım stomatoloqa müraciətdir: o, qoxunu, dilin, diş ətinin və dişlərin vəziyyətini qiymətləndirir, bəzən uçucu kükürd birləşmələrini ölçən cihazdan istifadə edir. Ağızda mənbə tapılmadıqda LOR həkimi, qastroenteroloq və ya terapevt qoşulur; göstəriş olduqda qanda qlükoza yoxlanılır.

Müalicə

Əsas məqsəd səbəbi aradan qaldırmaqdır: peşəkar təmizləmə, kariyesin və diş əti xəstəliklərinin müalicəsi, dilin və dişarası sahələrin gündəlik təmizlənməsi, kifayət qədər su içmək, siqareti tərgitmək. Ağız yaxalayıcıları yalnız qoxunu maskalayır, müalicəni əvəz etmir. Səbəb ağızdan kənardadırsa, əsas xəstəlik müalicə olunur.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Ağızdan kəskin aseton və ya «meyvə» qoxusu güclü susuzluq, qusma, qarında ağrı, tez və dərin nəfəs alma, yuxululuqla birlikdə diabetik ketoasidozun əlaməti ola bilər — təcili tibbi yardım (103) çağırın. Qızdırma, yanağın və ya boynun şişməsi, udqunma çətinliyi ilə müşayiət olunan çürük qoxusu həmin gün həkim müayinəsi tələb edir.