Periodontitis MKB-10: K05.2, K05.3

Parodontit dişi saxlayan toxumaların bağların və sümüyün dağılması ilə gedən xroniki iltihabıdır; müalicəsiz dişlərin laxlamasına və itirilməsinə səbəb olur.

Parodontit parodontun — diş ətinin, dişin bağ aparatının və alveolyar sümüyün iltihabi xəstəliyidir. Adətən müalicə olunmamış gingivitdən inkişaf edir: ərp bakteriyaları diş ətinin altına keçir, parodontal ciblər əmələ gəlir və orqanizmin öz iltihabi reaksiyası sümüyü tədricən dağıdır. Bu, böyüklərdə dişlərin itirilməsinin əsas səbəblərindən biridir. İtirilmiş sümüyü əksər hallarda bərpa etmək mümkün deyil, lakin prosesin irəliləməsini dayandırmaq olar.

Səbəblər və risk amilləri

kifayət qədər gigiyena olmadıqda diş ərpi və diş daşı;
siqaret çəkmə — ən güclü risk amillərindən biri;
şəkərli diabet: qlükozaya pis nəzarət parodontiti sürətləndirir, diş əti iltihabı isə öz növbəsində diabetə nəzarəti pisləşdirir;
irsi meyillilik;
immun çatışmazlıqları, o cümlədən HİV-infeksiyası;
stress, natamam qidalanma.

Parodontit ürək-damar xəstəlikləri riskinin artması ilə əlaqəlidir, baxmayaraq ki, birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi hələ sübut olunmayıb.

Simptomlar

diş ətinin qanaması və şişməsi, ağızdan pis qoxu;
diş boyunlarının və köklərinin açılması, dişlərin «uzanması»;
dişlərin həssaslığının artması;
dişlərin laxlaması və yerdəyişməsi, aralarında boşluqların yaranması;
diş ətinin altından irin gəlməsi, parodontal absses epizodları.

Xəstəlik uzun müddət ağrısız keçir, buna görə çox vaxt gec aşkarlanır.

Diaqnostika

Stomatoloq-parodontoloq zondla ciblərin dərinliyini və diş ətinin birləşmə səviyyəsini ölçür, dişlərin laxlamasını qiymətləndirir. Rentgen şəkilləri sümük itkisinin dərəcəsini göstərir. Göstəriş olduqda qanda qlükoza və qlikozilləşmiş hemoqlobin yoxlanılır.

Müalicə

Əsas üsul ərpin və daşın diş ətinin üstündən və altından diqqətlə təmizlənməsidir (skeylinq və kök səthinin hamarlanması), həmçinin gigiyena təlimi və siqaretdən imtina. Antibiotiklər yalnız müəyyən hallarda təyin olunur, qərarı həkim verir. Dərin ciblərdə cərrahi, o cümlədən regenerativ müdaxilələr aparılır. Sonra dəstəkləyici terapiya — hər 3–6 aydan bir peşəkar təmizləmə vacibdir, əks halda xəstəlik qayıdır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

İrinli ağrılı diş əti şişkinliyi, dişin birdən laxlaması, qızdırma zamanı təcili stomatoloqa müraciət edin. Şişkinlik yanağa, boyna və ya dilin altına yayılırsa, udmaq və ya nəfəs almaq çətinləşirsə, təcili tibbi yardım (103) çağırın.