Transferrin reseptorunun qanda dövr edən fraqmenti. Toxumaların dəmirə olan ehtiyacını və qanyaranmanın fəallığını əks etdirir.
Sinonimlər: sTfR
Həll olunan transferrin reseptoru (sTfR) hüceyrələrin, ilk növbədə sümük iliyindəki eritrosit sələflərinin dəmiri tutmaq üçün istifadə etdiyi zülalın bir hissəsidir. Dəmir çatmadıqda hüceyrələr səthlərində daha çox reseptor yaradır və onun qandakı həll olunan forması artır. Göstəricinin mühüm üstünlüyü: ferritindən fərqli olaraq iltihab və infeksiyalar zamanı demək olar ki, yüksəlmir.
Nə üçün təyin edilir
- dəmir defisitli anemiyanı xroniki xəstəliklərin anemiyasından (revmatik xəstəliklər, xroniki böyrək xəstəliyi, onkoloji proseslər zamanı) ayırmaq;
- iltihab səbəbindən ferritin formal olaraq normal olduqda gizli dəmir çatışmazlığını aşkar etmək;
- eritropoezin fəallığını qiymətləndirmək, məsələn, hemoliz zamanı və ya qanyaranmanı stimullaşdıran müalicə fonunda.
Çox vaxt sTfR/log ferritin indeksi hesablanır: yüksək dəyərlər həqiqi dəmir çatışmazlığına, aşağı dəyərlər isə iltihab anemiyasına işarə edir. İndeksin hədd dəyərləri istifadə olunan reagent dəstindən asılıdır.
Hazırlıq
Venadan qan səhər, mümkünsə acqarına verilir. Həkimlə razılaşdırmaqla bir gün əvvəl dəmir preparatları və vitaminlər qəbul edilmir. Yaxın vaxtlarda qan köçürülməsi və hamiləlik barədə məlumat verin — onlar nəticəyə təsir edir.
Normalar
Vahid istinad intervalı yoxdur: dəyərlər metoddan asılı olaraq xeyli fərqlənir. Bir sıra geniş yayılmış üsullar üçün böyüklərdə norma təxminən 0,8–1,8 mq/l, digərləri üçün isə təxminən 1,9–4,4 mq/l təşkil edir. Nəticə həmişə konkret laboratoriyanın intervalına görə, cins, yaş və yüksək dağlıq ərazidə yaşamaq nəzərə alınmaqla şərh edilir.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Yüksəlmə: dəmir çatışmazlığı (o cümlədən iltihabla birgə), hemolitik anemiyalar, talassemiyalar, qan itkisindən və ya B12 çatışmazlığının müalicəsindən sonra qanyaranmanın bərpası, həqiqi polisitemiya.
Azalma: eritropoezin zəifləməsi — aplastik anemiya, kimyaterapiyadan sonrakı vəziyyət, xroniki böyrək çatışmazlığı, dəmir artıqlığı.
Analiz rutin müayinəyə daxil deyil və dəmir mübadiləsinin standart göstəriciləri cavab üçün kifayət etmədikdə hematoloq tərəfindən təyin edilir. Nəticə həmişə ferritin, C-reaktiv zülal və ümumi qan analizi ilə müqayisə olunur.
Əlaqəli terminlər
- Ferritin
- Transferrinin doyma faizi
- Dəmir defisitli anemiya
- Dəmir çatışmazlığı
- Serum dəmiri
- Transferrin
- Anemiya
- Retikulositlər
