Bədən kütləsi indeksi 40 kq/m² və yuxarı olan ağır (morbid) piylənmə dərəcəsi; ömür müddətini və həyat keyfiyyətini xeyli azaldır.
Sinonimlər: Morbid piylənmə, 3-cü dərəcəli piylənmə
III dərəcəli, yaxud morbid piylənmə böyüklərdə BKİ 40 kq/m² və yuxarı olduqda diaqnoz edilir. Bədən çəkisinin belə artıqlığında demək olar ki, bütün orqan sistemləri zərər çəkir, yalnız pəhriz vasitəsilə çəkinin müstəqil azaldılması isə nadir hallarda davamlı olur. Bu vəziyyət bir neçə mütəxəssisin nəzarətini və adətən kompleks müalicəni tələb edir.
Səbəblər və risk amilləri
Əsas rolu güclü genetik meyillilik, uzunmüddətli enerji disbalansı və qidalanma davranışının pozğunluqları, o cümlədən kompulsiv həddindən artıq yemə oynayır. Daha nadir hallarda erkən uşaqlıqdan özünü göstərən monogen və sindromal formalar, həmçinin hipofiz nahiyəsində şiş və ya əməliyyatlardan sonra hipotalamik piylənmə rast gəlinir.
Simptomlar və ağırlaşmalar
- obstruktiv yuxu apnoesi sindromu və xroniki oksigen çatışmazlığı ilə piylənmə-hipoventilyasiya sindromu;
- 2-ci tip diabet, arterial hipertenziya, ürək çatışmazlığı, qulaqcıqların fibrilyasiyası;
- dərin venaların trombozu və ağciyər arteriyasının tromboemboliyası riskinin artması;
- diz və bud-çanaq oynaqlarının ağır osteoartriti, hərəkətin məhdudlaşması;
- dəri qırışlarının göbələk və bakterial zədələnmələri, ayaqlarda limfostaz;
- depressiya, sosial təcrid.
Diaqnostika
Tam metabolik müayinə, EKQ və exokardioqrafiya, tənəffüs və yuxu funksiyasının qiymətləndirilməsi, qaraciyərin ultrasəs müayinəsi aparılır, endokrin səbəblər istisna edilir. Cərrahi müalicədən əvvəl əlavə olaraq mədə yoxlanılır və psixoloji hazırlıq qiymətləndirilir.
Müalicə
Bu dərəcədə ən effektiv üsul bariatrik (metabolik) cərrahiyyədir, məsələn mədənin uzununa rezeksiyası və ya qastroşuntlama. O, çəkinin əhəmiyyətli və davamlı azalmasını, çox vaxt isə diabetin remissiyasını təmin edir, lakin ömürlük nəzarət, həkim təyinatı ilə vitamin və minerallar qəbulu tələb edir. Dərman terapiyası və intensiv həyat tərzi proqramı həm müstəqil, həm də əməliyyata hazırlıqda və ondan sonra tətbiq olunur.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Qəfil təngnəfəslik və ya döş ağrısı, bir ayaqda ödem və ağrı, dodaqların göyərməsi ilə güclü yuxululuq, insult əlamətləri zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın. Bariatrik əməliyyatdan sonra güclü qarın ağrısı, qusma, qızdırma və sürətli nəbz təcili müayinə tələb edir.
Üst termin: Piylənmə
Əlaqəli terminlər
- Piylənmə
- II dərəcəli piylənmə
- Bariatrik cərrahiyyə
- Yuxu apnoesi
- 2-ci tip şəkərli diabet
- Arterial hipertenziya
- Metabolik disfunksiya ilə əlaqəli steatotik qaraciyər xəstəliyi
- Bədən kütləsi indeksi
