İmmunoferment analizi

İFA ayrıca göstərici deyil, çoxlu testlərin əsaslandığı texnologiyadır. Planşetin çuxurlarında antigen (məsələn, virus zülalı) və ya anticisim bərkidilir. Nümunədə axtarılan maddə varsa, o, birləşir, sonra əlavə edilən fermentli konyuqat məhlulun rənglənməsinə səbəb olur. Rəngin intensivliyini fotometr ölçür: nə qədər yüksəkdirsə, axtarılan maddə bir o qədər çoxdur. Üsul etibarlı, nisbətən ucuzdur və laboratoriyalarda geniş istifadə olunur.

Nə üçün təyin edilir

• infeksiyaların diaqnostikası: HİV, B və C hepatitləri, sifilis, toksoplazmoz, məxmərək, sitomeqalovirus, herpes, helikobakter, parazitar xəstəliklər;
• xəstəlikdən və ya peyvənddən sonra immunitetin qiymətləndirilməsi (məsələn, qızılca, B hepatitinə qarşı anticisimlər);
• hamiləlik zamanı və onun planlaşdırılmasından əvvəl müayinə;
• hormonların, onkomarkerlərin, allergiya zamanı ümumi və spesifik E immunoqlobulinlərinin təyini;
• autoimmun xəstəliklərdə autoanticisimlərin aşkarlanması.

Hazırlıq

Əksər testlər üçün qan venadan səhər acqarına və ya yeməkdən 4 saat sonra verilir. Bir gün əvvəl alkoqol və yağlı yemək istisna edilir — ifadəli lipemiya analizə mane olur. Yaxın vaxtlarda edilmiş peyvəndlər, qan köçürülməsi və immunodepressant qəbulu barədə həkimə demək lazımdır.

Normalar

Nəticə keyfiyyət şəklində («aşkar edildi / aşkar edilmədi / şübhəli») və ya kəmiyyət şəklində — konsentrasiya, yaxud test sisteminin hədd göstəricisinə nisbətən pozitivlik əmsalı kimi verilir. Vahid norma yoxdur: şərh konkret testdən, istehsalçıdan və laboratoriyadan asılıdır. Hansı sinif anticisimlərin tapılması vacibdir: IgM adətən yaxın vaxtlarda keçirilmiş və ya aktiv infeksiyanı, IgG isə keçirilmiş infeksiyanı və ya peyvənddən sonrakı immuniteti göstərir.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Müsbət nəticə axtarılan anticisimlərin və ya antigenin mövcud olduğunu bildirir. Bir sıra infeksiyalarda, ilk növbədə HİV və sifilisdə, müsbət skrininq İFA diaqnoz qoyulmazdan əvvəl mütləq başqa üsulla (immunoblot, polimeraz zəncirvari reaksiya) təsdiqlənir.

Yalançı müsbət cavablar hamiləlik, autoimmun xəstəliklər, yaxın vaxtlarda peyvənd, çarpaz reaksiyalar zamanı mümkündür. Yalançı mənfi cavablar yoluxmadan sonrakı ilk həftələrdə, anticisimlər hələ yaranmadığı «seroneqativ pəncərə» dövründə, həmçinin immunodefisit zamanı olur. Ona görə şübhəli cavabda analiz həkimin təyin etdiyi vaxtdan sonra təkrarlanır, nəticə isə həmişə klinik mənzərə ilə birlikdə qiymətləndirilir.