İnfarkt, ürək əməliyyatları və ürək çatışmazlığından sonra bərpa proqramı: dozalanmış məşqlər, risk amillərinə nəzarət və pasiyentin maarifləndirilməsi.
Sinonimlər: Kardioloji reabilitasiya
Kardioreabilitasiya kəskin ürək hadisəsi və ya əməliyyatdan sonra insanın fəal həyata qayıtmasına kömək edən və təkrar ağırlaşmaların riskini azaldan tibbi proqramdır. Ona yalnız fiziki məşqlər deyil, həm də risk amilləri ilə iş, maarifləndirmə və psixoloji dəstək daxildir. Avropa və Amerika tövsiyələri miokard infarktı və koronar müdaxilələrdən sonra kardioreabilitasiyanı standart müalicənin bir hissəsi hesab edir.
Göstərişlər
- keçirilmiş miokard infarktı və ya kəskin koronar sindrom;
- koronar arteriyaların stentlənməsi, aortokoronar şuntlama;
- ürək qapaqları üzərində əməliyyatlar, o cümlədən protezləşdirmə;
- stenokardiya ilə stabil ürəyin işemik xəstəliyi;
- stabil vəziyyətdə xroniki ürək çatışmazlığı;
- kardiostimulyator və ya kardioverter-defibrilyatorun implantasiyası.
Necə aparılır
Proqram adətən mərhələlərə bölünür. Birinci mərhələ hələ xəstəxanada başlayır: erkən aktivləşmə, tənəffüs məşqləri, rejimin tədricən genişləndirilməsi. İkinci mərhələ bir neçə həftə ərzində reabilitasiya mərkəzində və ya ambulator şəraitdə keçir: pasiyent mütəxəssislərin nəzarəti altında, çox vaxt EKQ və təzyiq monitorinqi ilə məşq edir. Üçüncü mərhələ evdə fəallığın uzunmüddətli müstəqil saxlanmasıdır.
Başlamazdan əvvəl təhlükəsiz intensivliyi müəyyən etmək üçün adətən yüklənmə testi (tredmil test və ya veloerqometriya) aparılır. Əsası aerob yüklənmələr — gəzinti, velotrenajor — təşkil edir, onlara güc məşqləri əlavə olunur. Eyni zamanda həkim dərman müalicəsini (antiaqreqantlar, statinlər, beta-blokatorlar və digər qruplar) tənzimləyir, siqareti tərgitməyə, təzyiqi, xolesterini, çəkini və qlükoza səviyyəsini normallaşdırmağa kömək edir. İnfarktdan sonra tez-tez yaranan həyəcan və depressiya ilə iş də vacib yer tutur.
Effektivlik və risklər
Kardioreabilitasiyanın ürək-damar ölümünü və təkrar hospitalizasiyaların sayını azaltdığı, yüklənməyə dözümlülüyü və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırdığı sübut olunub. Yüklənmə düzgün seçildikdə risklər azdır. Qeyri-stabil stenokardiya, nəzarətsiz aritmiyalar, ürək çatışmazlığının dekompensasiyası və yüksək nəzarətsiz təzyiq zamanı məşqlər müvəqqəti təxirə salınır.
Məşq zamanı 5 dəqiqədən uzun davam edən, sakitlikdə və nitroqliserindən sonra keçməyən döş ağrısı, kəskin təngnəfəslik və ya huşunu itirmə yaranarsa, yüklənməni dayandırın və təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Reabilitasiya
Əlaqəli terminlər
- Miokard infarktı
- Ürəyin işemik xəstəliyi
- Ürək çatışmazlığı
- Aortokoronar şuntlama
- Stenokardiya
- Tredmil test
- Hipodinamiya
- Reabilitasiya
