Aortokoronar şuntlama daralmış koronar arteriyalardan yan keçməklə xəstənin öz damarlarından ürək əzələsinə yeni qan axını yolları yaradılan əməliyyatdır.
Sinonimlər: AKŞ, Koronar şuntlama
Aortokoronar şuntlama (AKŞ) — cərrahın koronar arteriyaya daralma yerindən aşağıda şunt-damar tikdiyi və qanın maneədən yan keçdiyi ürək əməliyyatıdır. Şunt kimi xəstənin öz damarlarından istifadə edilir: daxili döş arteriyası, mil arteriyası, ayağın böyük dərialtı venası. AKŞ miokardın qanla təchizatını yaxşılaşdırır, stenokardiyanı azaldır və bəzi xəstələrdə ömrü uzadır.
Göstərişlər
- sol koronar arteriyanın kötüyünün əhəmiyyətli zədələnməsi;
- koronar arteriyaların çoxdamarlı zədələnməsi, xüsusən şəkərli diabet və ya sol mədəciyin funksiyası azaldıqda;
- stentləmə texniki cəhətdən mümkün olmadıqda və ya daha az faydalı olduqda dərman müalicəsinə tabe olmayan stenokardiya;
- ürəyin işemik xəstəliyinin qapaqlarda və ya aortada əməliyyat zərurəti ilə birləşməsi;
- miokard infarktının ağırlaşmaları, uğursuz stentləmə.
AKŞ ilə stentləmə arasında seçimi kardioloq və kardiocərrahdan ibarət «ürək komandası» edir.
Əks-göstərişlər
Mütləq əks-göstərişlər azdır; məhdudiyyətlər ağır yanaşı xəstəliklər, çox yüksək əməliyyat riski, şuntlama üçün uyğun arteriyaların olmamasıdır.
Hazırlıq
Koronar angioqrafiya, exokardioqrafiya, qan analizləri, yuxu arteriyalarının USM-i, ağciyər və böyrək funksiyasının qiymətləndirilməsi aparılır. Həkim əvvəlcədən hansı preparatların davam etdiriləcəyini, hansılarının isə (məsələn, bəzi antiaqreqantlar və antikoaqulyantlar) müvəqqəti dayandırılacağını həll edir. Siqaretdən imtina, infeksiya ocaqlarının müalicəsi, qanda şəkərə nəzarət vacibdir.
Necə aparılır
Əməliyyat ümumi narkoz altında, adətən döş sümüyünün uzununa kəsiyi ilə aparılır. Şuntlar ya süni qan dövranı aparatı qoşulmaqla dayandırılmış ürəkdə, ya da işləyən ürəkdə qoyulur. Əməliyyat bir neçə saat davam edir, sonra xəstə reanimasiyada, daha sonra kardiocərrahiyyə şöbəsində qalır.
Mümkün ağırlaşmalar
İlk həftələrdə kəsik nahiyəsində ağrı, zəiflik, tez yorulma xarakterikdir. Mümkün ağırlaşmalar: qanaxma, qulaqcıqların fibrillyasiyası (əməliyyatdan sonra kifayət qədər tez-tez rast gəlinir), yaranın infeksiyası, insult, böyrək funksiyasının pozulması, infarkt. Döş sümüyü bir neçə həftə ərzində bitişir, buna görə həkimin icazəsinə qədər ağır əşya qaldırmaq və avtomobil sürmək olmaz. Evə yazıldıqdan sonra kardioreabilitasiya, təyin edilmiş preparatların (antiaqreqantlar, statinlər) ömürlük qəbulu və risk amillərinə nəzarət tövsiyə olunur — şuntlar da aterosklerozla zədələnə bilər.
Stenokardiyaya bənzər döş ağrısı, qəfil təngnəfəslik, insult əlamətləri zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın; yarada qızartı və ifrazat, qızdırma, qeyri-müntəzəm ürəkdöyünmə olduqda təcili həkimə müraciət edin.
Üst termin: Revaskulyarizasiya
Əlaqəli terminlər
- Ürəyin işemik xəstəliyi
- Koronar arteriya stenozu
- Koronar angioqrafiya
- Koronar stentləmə
- Miokard infarktı
- Revaskulyarizasiya
- Kardioreabilitasiya
- Qulaqcıqların fibrillyasiyası
