Büzdüm sümüyü nahiyəsində oturanda və ayağa qalxanda artan ağrı; çox vaxt travma və ya büzdüm seqmentlərinin dayanıqsızlığı ilə bağlıdır.
Sinonimlər: Büzdüm sümüyündə ağrı
Büzdüm sümüyü onurğanın 3–5 bitişmiş fəqərədən ibarət aşağı ucudur. Oturarkən, xüsusən arxaya söykənəndə bədən çəkisinin bir hissəsini qəbul edir. Koksiqodiniya qadınlarda kişilərə nisbətən təxminən beş dəfə çox rast gəlinir ki, bu da çanağın quruluş xüsusiyyətləri və doğuşla əlaqələndirilir. Çox vaxt bir neçə həftə və ya ay ərzində keçir, lakin pasiyentlərin bir qismində xronikiləşir.
Mümkün səbəblər
- sağrı üstə yıxılma, zərbə — büzdüm sümüyünün əzilməsi, çatı və ya sınığı;
- doğuş, xüsusən iri döllə və ya alətlərin tətbiqi ilə;
- büzdüm sümüyünün həddən artıq hərəkətliliyi (hipermobilliyi) və ya yarımçıxığı;
- bərk səth üzərində uzun müddət oturmaq, velosiped sürmək;
- artıq bədən çəkisi və ya əksinə, kəskin arıqlama;
- nadir səbəblər: sağrı-büzdüm nahiyəsində kista, absses, şiş;
- düz bağırsaq, kiçik çanaq orqanları, onurğanın bel şöbəsi xəstəliklərində əks olunan ağrı.
Nə müşayiət edir
Tipik əlamətlər: oturanda, xüsusən bərk yerdə ağrı və ayağa qalxma anında kəskin güclənmə; büzdüm sümüyünə basanda ağrı. Narahatlıq doğuran əlamətlər: qızdırma, sağrılararası büküşdə qızartı və ifrazat (epitelial büzdüm keçidi), nəcisdə qan, defekasiya dəyişiklikləri, arıqlama, gecə ağrısı.
Diaqnostika
Həkim xarici baxış və palpasiya, lazım gəldikdə büzdüm sümüyünün hərəkətliliyini qiymətləndirmək və düz bağırsaq patologiyasını istisna etmək üçün barmaqla rektal müayinə aparır. Büzdüm sümüyünün dinamik rentgenoqrafiyası — dayanan və oturan vəziyyətdə çəkilən, dayanıqsızlığı göstərən şəkillər informativdir. Şiş, infeksiya şübhəsində və ya səbəb aydın olmadıqda MRT və ya KT təyin edilir.
Müalicə
- kəsikli xüsusi yastıq (pazşəkilli və ya halqavari), oturarkən önə əyilmək;
- qısa kurslarla qeyri-steroid iltihabəleyhinə dərmanlar;
- fizioterapiya, çanaq dibi əzələlərinin boşaldılması üçün məşqlər, mütəxəssis tərəfindən manual üsullar;
- davamlı ağrıda anestetiklə birlikdə qlükokortikoidin yerli inyeksiyaları;
- koksiqektomiya — büzdüm sümüyünün çıxarılması — yalnız bütün üsullar səmərəsiz olduqda, nadir hallarda.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- temperaturun yüksəlməsi, büzdüm nahiyəsində şişkinlik və irinli ifrazat;
- nəcisdə qan və ya qara nəcis;
- aralıq nahiyəsində keyimə, sidik ifrazının pozulması və ya ayaqlarda zəiflik;
- artan, oturmaqla bağlı olmayan və gecə narahat edən ağrı.
