Orqanizmin demək olar ki, bütün hüceyrələrində olan fermentdir; qanda LDH-nin artması toxumaların zədələnməsinin və ya sürətli parçalanmasının qeyri-spesifik əlamətidir.
Sinonimlər: LDH
Laktatdehidrogenaza (LDH) piruvat və laktatın qarşılıqlı çevrilməsini — enerji mübadiləsinin əsas reaksiyasını kataliz edir. Ferment praktiki olaraq bütün toxumalarda var, lakin xüsusilə eritrositlərdə, qaraciyərdə, ürək və skelet əzələlərində, böyrəklərdə və ağciyərlərdə çoxdur. Buna görə LDH-nin artması hansısa yerdə hüceyrələrin dağıldığını göstərir, amma harada olduğunu demir. Müxtəlif toxuma mənşəli beş izoferment (LDH-1…LDH-5) mövcuddur, lakin onların ayrıca təyini bu gün nadir hallarda aparılır.
Nə üçün təyin edilir
- Hemolizdən (eritrositlərin parçalanması) şübhə olduqda — bilirubin, retikulositlər və haptoqlobinlə birlikdə.
- Meqaloblastik (B12-defisitli) anemiyada, çünki bu zaman LDH çox yüksək olur.
- Onkologiya və hematologiyada — limfoma, leykoz, germinogen şişlər və melanoma zamanı şişin həcmi, proqnoz və müalicəyə cavab markeri kimi, həmçinin şiş lizisi sindromunun qiymətləndirilməsi üçün.
- Qaraciyər, ağciyər, böyrək və əzələ xəstəliklərində — biokimyəvi qan analizinin bir hissəsi kimi.
- Keçmişdə miokard infarktının gec diaqnostikası üçün istifadə olunurdu; indi bunun üçün troponin təyin edilir.
Hazırlıq
Venadan qan səhər ac qarına verilir. 1–2 gün əvvəl ağır məşqlərdən və spirtli içkidən çəkinmək lazımdır. Əsas səhv mənbəyi qan götürülərkən və ya daşınarkən nümunənin hemolizidir: eritrositlərdə çoxlu LDH olduğundan zədələnmiş nümunə yalançı yüksək nəticə verir. Buna görə gözlənilməz yüksək dəyər çox vaxt təkrar yoxlanılır.
Normalar
Böyüklərdə təxminən 125–220 U/l (IFCC metodu, 37 °C); bəzi laboratoriyalarda yuxarı hədd 250 U/l-ə qədərdir. Uşaqlarda, xüsusilə yenidoğulmuşlarda dəyərlər daha yüksəkdir. İstinad intervalları metoddan, laboratoriyadan və yaşdan asılı olaraq xeyli fərqlənir.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Yüksəlmə: hemolitik anemiyalar, B12 və fol turşusu çatışmazlığı anemiyaları, miokard infarktı və miokardit, ağciyər arteriyasının tromboemboliyası və pnevmoniyalar (o cümlədən pnevmosist pnevmoniyası), hepatitlər və qaraciyər şişləri, böyrək infarktı, əzələ travmaları və xəstəlikləri, leykozlar, limfomalar və yayılmış solid şişlər, infeksion mononukleoz, ağır yanıqlar, hamiləliyin son dövrü. Nümunənin hemolizi yalançı yüksəlmə verir.
Azalma praktiki olaraq klinik əhəmiyyət daşımır və nadir hallarda, o cümlədən fermentin nadir genetik qüsurlarında rast gəlinir. Nəticə həmişə simptomlar və digər analizlərlə birlikdə şərh olunur.
Əlaqəli terminlər
- Hemolitik anemiya
- Hemoliz
- Meqaloblastik anemiya
- Kəskin leykoz
- Miokard infarktı
- Troponin
- Biokimyəvi qan analizi
- Qaraciyər xərçəngi
