Meningokokk infeksiyası

Meninqokokk infeksiyası meninqokokkun burun-udlaqdan qana və beyin qişalarına keçə bildiyi təhlükəli bakterial xəstəlikdir. Generalizə olunmuş formalar — meningit və meninqokoksemiya (sepsis) — bir neçə saat ərzində sürətlə inkişaf edir və dərhal yardım tələb edir. Vaxtında başlanmış müalicə həyatı xilas edir.

Səbəblər və risk amilləri

Meninqokokk yaxın təmas zamanı hava-damcı yolu ilə ötürülür: ailədə, yataqxanada, kazarmada, uşaq kollektivində. Bir çox insan simptomsuz daşıyıcıdır. Daha çox 5 yaşadək uşaqlar, yeniyetmələr və gənclər, həmçinin dalağı olmayan, komplement sistemi çatışmazlığı olan, sıx şəraitdə yaşayan və siqaret çəkən insanlar xəstələnir.

Simptomlar

• nazofarinqit — zökəm, boğaz ağrısı, mülayim qızdırma;
• meningit — qəfil yüksək qızdırma, şiddətli baş ağrısı, yüngüllük gətirməyən qusma, boyun əzələlərinin rigidliyi, işıqdan qorxma; körpələrdə əmgəyin qabarması, monoton ağlama, qidadan imtina;
• meninqokoksemiya — kəskin üşütmə, qızdırma, ayaqlarda ağrı, soyuq əl və ayaqlar, solğun və ya mərmərəbənzər dəri və stəkanla basdıqda itməyən nöqtə və ulduzcuq şəkilli hemorragik səpgi.

Vəziyyət bir neçə saat ərzində pisləşə bilər: septik şok və disseminə olunmuş damardaxili laxtalanma sindromu inkişaf edir.

Diaqnostika

Diaqnostika müalicəni ləngitməməlidir. Stasionarda qan analizləri, qanın və onurğa beyni mayesinin əkilməsi, PZR, əks-göstəriş olmadıqda lümbal punksiya aparılır.

Müalicə

Müalicə infeksion şöbədə və ya reanimasiyada aparılır. Venadaxili antibiotiklər (adətən üçüncü nəsil sefalosporinlər və ya penisillin) mümkün qədər tez yeridilir — meninqokoksemiyadan şübhələnildikdə ilk doza çox vaxt hələ xəstəxanaya çatdırılmadan vurulur. Eyni zamanda şok əleyhinə terapiya və həyati funksiyaların dəstəklənməsi həyata keçirilir.

Profilaktika

• vaksinasiya — A, C, W, Y serqruplarına qarşı peyvəndlər və B serqrupuna qarşı ayrıca peyvənd mövcuddur;
• yaxın təmasda olanlar üçün həkimin təyin etdiyi antibiotiklə kimyəvi profilaktika;
• otağın havalandırılması və sıxlıqdan qaçmaq.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Qızdırması olan insanda şəffaf stəkanla basdıqda solmayan səpgi yarandıqda, həmçinin qusma və boyun əzələlərinin gərginliyi ilə şiddətli baş ağrısı, şüurun dolaşması, qıcolmalar, soyuq ətraflar və kəskin zəiflik olduqda dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın. Səhəri gözləməyin və evdə müalicə olunmağa çalışmayın.